Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 28 marca 2018 r., sygn. akt II FZ 162/18

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r. o sygn. I SA/Gd 875/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie P. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca) na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2017 r., I SA/Gd 875/16, utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 13 września 2017 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 maja 2016 r. o nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Szczecinie, w którym sformułowała wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
3. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. 3.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od dnia 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), w którym nie przewidziano prawa strony do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie. Przepis ten stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
5. 3.2. Rozpatrywana sprawa została zainicjowana skargą wniesioną w dniu 4 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 13 września 2017 r. - orzekał jako sąd drugiej instancji - zatem na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2017 r. wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a postanowienie to zyskuje walor prawomocności z chwilą jego wydania. W rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia zażalenia skarżącej.
6. 3.3. Wydanie w sprawie przez referendarza sądowego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego. Wymaga zaakcentowania, że w wyroku z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. P 54/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1400) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi formy wymierzania sprawiedliwości, lecz jest czynnością z zakresu ochrony prawnej. Nie ma zatem przeszkód, aby ustawodawca, w ramach przysługującej mu swobody legislacyjnej, powierzył orzekanie w tym zakresie organom, które nie sprawują wymiaru sprawiedliwości. Dla zagwarantowania jednostce prawa do sądu konieczne, ale jednocześnie i wystarczające, będzie zapewnienie jej możliwości zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia organu niesądowego do sądu powszechnego lub administracyjnego, który w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych orzeknie ostatecznie".
7. 3.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.