Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 25 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 164/20

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A.[...] z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: wyrokiem z dnia 3.07.2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Interpretacji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W dniu 2.10.2019 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem z dnia 9.10.2019 r., wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez sformułowanie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany zgodnie z art. 176 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), oraz sformułowanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy zgodnie z art. 176 § 2 P.p.s.a. - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

Z powodu nieobecności adresata przesyłka zawierająca wezwanie została awizowana dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 14.10.2019 r. i po raz drugi w dniu 21.10.2019 r. Następnie przesyłka ta została zwrócona do nadawcy w dniu 29.10.2019 r. Sąd uznał, że zarządzenie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, wraz z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do wezwania, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Spółki, w trybie art. 73 P.p.s.a., z dniem 28.10.2019 r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 P.p.s.a). Termin do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi kasacyjnej, wyznaczony w wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, upłynął bezskutecznie z dniem 4.11.2019 r. W tym stanie sprawy, wobec nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, Sąd na podstawie art. 178 P.p.s.a., art. 176 § 1 pkt 3 oraz § 2 P.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną oraz zwrócił uiszczony od niej wpis sądowy na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła:

1. 1. o wniesienie reklamacji przez nadawcę przesyłki, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny do operatora pocztowego w trybie art. 92 ustawy z dnia 23.11.2012 r.- Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.; dalej: Prawo pocztowe)
2. 2. względnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku określonego w pkt 1, o zrzeczenie się przez nadawcę, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na rzecz adresata, tj. pełnomocnika Skarżącej - prawa dochodzenia roszczeń z tytułu niewykonania i nienależytego wykonania usługi w celu umożliwienia skutecznego rozpatrzenia reklamacji złożonej przez pełnomocnika skarżącej zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 Prawa pocztowego;
3. 3. na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z następujących dokumentów:
4. - treści reklamacji nr [...] złożonej do Poczty przez pełnomocnika skarżącej,
5. - oświadczenia J.N. z 6.12.2019 r.,
6. - oświadczenia J. W. z 6.12.2019 r.,
7. - oświadczenia E. N. z 4.12.2019 r.,
8. - oświadczenia M. K. z 4.12.2019 r.,
9. - wiadomości e-maił od M. U., odpowiedzialnego za obsługę budynku biurowego zlokalizowanego w P. przy pl. A. [...], potwierdzającej, że budynek nie jest wyposażony w oddawczą skrzynkę pocztową,
10. - wydruku ze strony [...] dla przesyłki nr [...], doręczonej do biura, w którym pracuje pełnomocnik skarżącej, 21.10.2019 r.,
11. - wydruku dla korespondencji zaewidencjonowanej 21.10.2019 r. w systemie L.;
12. - instrukcji obiegu kancelaryjnego w biurach PwC w Polsce,
13. - ewentualnej treści reklamacji złożonej przez nadawcę Przesyłki, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny, do operatora pocztowego (A.[...]) w trybie art. 92 Prawa pocztowego,
14. - ewentualnej treści odpowiedzi operatora pocztowego (A.[...]) na reklamację, na okoliczność nieprawidłowości w procesie doręczenia wezwania skarżącej.

Wniosła także:

1. 4. o uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a;
2. 5. względnie, w przypadku nieuwzględnienia zażalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny:

a). o uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a; b).względnie, o uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosownie do art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art.197 § 2 P.p.s.a.

Zarzuciła naruszenie:

1. 1. art. 67 § 5 P.p.s.a poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu i brak jakiejkolwiek próby doręczenia przez operatora pocztowego (A.[...]) przesyłki zawierającej wezwanie z 9.10.2019 r. do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej na adres pełnomocnika skarżącej;
2. 2. art. 73 § 1 P.p.s.a. poprzez zastosowanie wskazanego w tym przepisie trybu doręczenia, mimo braku uprzedniego podjęcia próby bezpośredniego doręczenia Przesyłki przez operatora pocztowego do jej adresata - pełnomocnika skarżącej, podczas gdy doręczenie pisma w sposób przewidziany w art. 67 § 5 P.p.s.a było możliwe;
3. 3. art. 73 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez brak pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w sposób przewidziany w tych przepisach. Naruszenie to potwierdza fakt, iż w informacji wskazanej przez operatora pocztowego w dokumencie pocztowym zwróconym do Sądu stwierdzono, że awizo złożono w oddawczej skrzynce pocztowej, podczas gdy w budynku adresata nie ma takiej skrzynki;
4. 4. art. 73 § 3 P.p.s.a. poprzez brak pozostawienia powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma.

Zdaniem Skarżącej, ze względu na wskazane uchybienia, doręczenia wezwania nie można było uznać za skuteczne, a zatem zgodnie z art. 82 P.p.s.a termin na uzupełnienie braków Skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu. Na skutek zaistniałych uchybień skarżąca nie była świadoma wezwania, a zatem nie miała możliwości uzupełnienia braków skargi kasacyjnej zgodnie z art. 177a P.p.s.a., co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. W przypadku uzupełnienia braków, co skarżąca uczyniła równocześnie z niniejszym zażaleniem, skarga kasacyjna zostałaby rozpatrzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem zaistniałe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarządzeniem z dnia 18.12.2029 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił się z do Poczty z reklamacją zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23.11.2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Paragraf ten stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Zgodnie z art. 73 § 3 P.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W takiej sytuacji, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi art. 73 § 4 P.p.s.a.

Skarżąca w zażaleniu podniosła, że nie doszło do skutecznego doręczenia Spółce wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w trybie art. 73 P.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzenia odbioru przesyłki widnieje adnotacja, iż przesyłkę,,pozostawiono w placówce pocztowej" o czym umieszczono zawiadomienie,,w oddawczej skrzynce pocztowej". Jak wynika natomiast z dołączonego do wniesionego zażalenia oświadczenia m.in. osoby odpowiedzialnej za obsługę budynku biurowego, w którym znajduje się m.in. biuro pełnomocnika skarżącej - nie ma oddawczej skrzynki pocztowej; nie znajduje się również w samym biurze pełnomocnika skarżącej.

Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością.

W badanej sprawie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku jak i sama skarżąca wszczęli postępowanie reklamacyjne.

Z treści pisma z dnia 6.02.2020 r. stanowiącego odpowiedź Poczty na reklamację wszczętą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika, że ograniczono się jedynie do odpowiedzi na pytanie, czy przesyłkę powtórnie awizowano i jaka była data drugiego awizowania. Nie odnosząc się w żaden sposób do kwestii czy i gdzie doręczyciel pozostawił powtórne zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej, pomimo, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się również o tę informację, bowiem istnieje rozbieżność w tej kwestii. Wprawdzie operator wskazał, że,,reklamacja przesyłki została rozpatrzona i uznana za nieuzasadnioną w zakresie nieprawidłowo opracowanego potwierdzenia odbioru". Niemniej, Poczta w piśmie z 3.01.2020 r. skierowanym do skarżącej w odpowiedzi na złożoną reklamację wskazała, że,,nie można wykluczyć pomyłki pracownika, w której reklamowana przesyłka nie została skutecznie doręczona".

Analiza stanowiska Poczty prowadzi, zatem do wniosku, że mimo nieuwzględnienia reklamacji Spółki – doręczyciel w istocie przyznał, że nie jest w stanie jednoznacznie przesądzić o kwestii prawidłowości doręczenia przesyłki.

Nadal, zatem w sprawie pozostaje niewyjaśniona kwestia czy zawiadomienie określone w § 2 art. 73 P.p.s.a. złożono w miejscu, z którego skarżąca mogłaby powziąć informację o kierowanej z Sądu do niej przesyłce.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec twierdzenia Spółki, że nie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej oraz w związku z niezweryfikowaniem tego twierdzenia, nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w trybie i na zasadzie wynikającej z art. 73 P.p.s.a. Nie jest tym samym możliwe rozstrzygnięcie czy prawidłowo doszło do odrzucenia skargi kasacyjnej Spółki.

Ponownie prowadząc postępowanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powinien zatem podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie opisanych powyżej wątpliwości, to jest wyjaśnić okoliczności związane z miejscem, w którym były pozostawione awiza. Sąd powinien dokonać analizy powtórnej reklamacji i załączonych do zażalenia oświadczeń pracowników. Przy ponownej ocenie skuteczności doręczenia Spółce wezwania w trybie art. 73 P.p.s.a., Sąd odniesie się do wszystkich podniesionych w zażaleniu okoliczności i dopiero w oparciu o ich całościową analizę, w tym z uwzględnieniem odpowiedzi udzielonej Spółce przez operatora pocztowego na złożoną reklamację rozstrzygnie czy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało skutecznie doręczone, w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.