Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1170/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił G. S. i R. S. (dalej powoływani jako "skarżący", "strona") przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd wskazał, że skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika) nie uprawdopodobnili w swoim wniosku okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu, tym samym nie spełnili oni niezbędnej przesłanki do przywrócenia terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony podniósł, że niewniesienie w terminie skargi kasacyjnej nie nastąpiło z winy skarżących, ponieważ poprzedni pełnomocnik odradził skarżącym wniesienie skargi kasacyjnej od wydanego w ich sprawie rozstrzygnięcia. Strona, nie zgadzając się z opinią pełnomocnika, w terminie do złożenia skargi kasacyjnej zwróciła się o pomoc do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Fundacja powzięła wątpliwości co do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, jednakże nie znalazła podstaw do wniesienia skargi w trybie nadzwyczajnym. Następnie skarżący zwrócili się do biura delegatury Rzecznika Praw Obywatelskich, jednak ich sprawa nie została przyjęta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego, złożony do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest wiec dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji, zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia.
Podnoszone przez pełnomocnika skarżących okoliczności, których konsekwencją było niezłożenie skargi kasacyjnej w terminie, nie stanowią okoliczności wyłączających ich winę. Skarżący byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, a w przypadku braku porozumienia w kwestii wniesienia skargi kasacyjnej mogli udać się do innego pełnomocnika, co też w konsekwencji uczynili.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji, to powinna kwestionować to w odpowiednim środku odwoławczym jakim jest skarga kasacyjna. Natomiast zwrócenie się w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej do organizacji społecznej, jaką jest Helsińska Fundacja Praw Człowieka nie może sankcjonować niezastosowanie się do środków określonych w p.p.s.a. Należy podkreślić, że krąg uprawnionych podmiotów do wniesienia skargi kasacyjnej został określony w art. 173 § 2 p.p.s.a., który nie obejmuje Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dlatego też nie mogłaby ona skutecznie zaskarżyć wyroku Sądu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.