Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1467/11 odmówił A..M. przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lipca 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów w 2004 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż wraz z dwojgiem małoletnich dzieci pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje miesięcznie z prowadzonej działalności gospodarczej dochód brutto w kwocie 2.300 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 64 m², działkę budowlaną oraz samochód osobowy. Ponadto, nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi. Nadmieniła także, że ponosi dodatkowe wydatki w związku z częstymi chorobami dzieci, leczonych także szpitalnie. W piśmie procesowym z dnia 14 października 2011 r. skarżąca podała, że miesięcznie na utrzymanie swojej czteroosobowej rodziny wydaje około 2.000 zł.
Na wezwanie referendarza skarżąca przesłała kserokopie dokumentów, z których wynika, że w roku 2010 jej mąż uzyskał przychód w kwocie 89.165,15 zł, obciążony kwotą 42.563,25 zł kosztów jego uzyskania, natomiast w pierwszych dziewięciu miesiącach roku 2011 r., co wynika z wydruku z księgi przychodów i rozchodów, uzyskał przychód w kwocie 109.434,63 zł, obciążony kosztami jego uzyskania w kwocie 52.764,53 zł. Skarżąca przedłożyła również dowody (faktury) miesięcznych wydatków poniesionych w miesiącu październiku 2011 r. za wodę, czynsz, prąd i gaz na łączną kwotę 764,07 zł. Koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego strona określiła na kwotę około 3.000 zł i podała, że nie korzysta z mężem z rachunków bankowych z uwagi na ich "blokowanie". Ponadto korzysta z pomocy rodziców.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest przesłanek dla przyznania skarżącej częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Przede wszystkim podkreślił, iż skarżąca, pomimo tego, że nie pracuje, posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża. Z przedłożonego wydruku księgi przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia do września 2011 r. wynika, iż miesięczny dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów) z tej działalności wynosi nieco ponad 6.000 zł. Mając na uwadze taką wielkość dochodu i miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącej, oscylujące w granicach 3.000 zł, Sąd wskazał, iż wygospodarowanie kwoty 400 zł na wpis sądowy, nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny.
Ponadto nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostaje fakt, iż skarżąca nie przedłożyła historii z rachunków bankowych, o jakie została wezwana przez referendarza sądowego. W tym zakresie oznajmiła jedynie, iż nie korzysta z kont bankowych, ponieważ są blokowane, nie wyjaśniając przyczyn, z powodu których konta zostały zablokowane. Skarżąca dysponuje nadto majątkiem w postaci działki budowlanej oraz samochodu osobowego.
Na powyższe postanowienie podatniczka złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego zmianę poprzez zwolnienie jej od wpisu w kwocie 400 zł. W jej ocenie Sąd błędnie przyjął, że posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej męża. Wskazała, że założenia Sądu są oderwane od realiów życia codziennego. W szczególności dotyczy to przyjęcia, że dochód uzyskiwany w czteroosobowej rodzinie w kwocie 6.000 zł pozwala na zapłacenie wpisu. Oświadczyła, że od dłuższego czasu dzieci często chorują i z tego powodu ponosi znaczne koszty na wyjazdy do lekarzy specjalistów, na lekarstwa i na opłacenie wizyt u lekarzy. Dodała, że mąż pracuje poza miejscem zamieszkania co podwyższa koszty utrzymania. Odnosząc się zaś do rachunków bankowych wskazała, że są one zajęte przez komornika skarbowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych w wysokości 400 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji średniomiesięczne przychody z działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni wynosiły w 2011 r. kwotę 6.000 zł. Jest to kwota, która wielokrotnie przekracza wysokość wpisu sądowego, a także wysokość kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Sama skarżąca wskazała, że miesięczne koszty utrzymania jej rodziny wynoszą około 3.000 zł. Celnie również Sąd zaznaczył, że skarżąca nie przedłożyła historii rachunków bankowych, a wskazała jedynie na fakt ich "zablokowania" na skutek prowadzonego przez organy podatkowe postępowania egzekucyjnego. Również podnoszona przez wnioskodawczynię kwestia zdrowia dzieci nie została w jakikolwiek sposób udokumentowana.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca pozbawiła w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Natomiast pozostałe informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (dochody uzyskiwane przez rodzinę w zestawieniu z jej wydatkami) nie były wystarczające do wydania korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.