Uzasadnienie
1. Zarządzeniem z 21 marca 2008 r., I SA/Lu 139/08, Przewodniczący Wydziału Pierwszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał K. D. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 13.915 zł w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 9 stycznia 2008 r., Nr NP.[...].
Uzasadniając zarządzenie Przewodniczący wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja w przedmiocie odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe tej spółki. Z decyzji wynika obowiązek zapłaty przez stronę oznaczonej należności podatkowej. Wskazano, że skarżący kwestionuje w istocie nałożony na niego obowiązek zapłaty określonej kwoty, a więc należność pieniężną. Jeżeli podważa przy tym nie ustalenie wysokości tej kwoty lecz zasady odpowiedzialności, to oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu art. 231 i 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jest cała kwota należności podatkowej objętej zaskarżoną decyzją.
- 2. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie:
- - art. 231 p.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą przyjęciem, że wpis w przedmiotowej sprawie ma charakter stosunkowy, w sytuacji gdy sprawa należy do spraw "z zakresu zobowiązań podatkowych", co uzasadnia na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, dalej: rozporządzenie) wniesienie wpisu stałego,
- - § 1 pkt. 4 rozporządzenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie tego przepisu pomimo braku przesłanek ku temu,
- - § 2 ust. 3 pkt. 12 rozporządzenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek ku temu.
W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i odstąpienie od wezwania do uiszczenia wpisu stosunkowego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
3. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Do obowiązków sądu rozstrzygającego daną sprawę należy właściwe, tj. zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, określenie i pobranie wpisów sądowych. Przy ustalaniu wysokości wpisu sąd w pierwszej kolejności musi rozstrzygnąć czy należny jest wpis stały czy stosunkowy. W przypadku wpisu stosunkowego sąd następnie oblicza jego wysokość uzależnioną od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a wysokość wpisu stałego jest wprost określona w powołanym rozporządzeniu.
W przedmiotowej sprawie skarga wniesiona przez skarżącego do sądu administracyjnego jest środkiem zaskarżenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki jawnej. W tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki jawnej za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja o odpowiedzialności ma charakter subsydiarny, ponieważ przesłanką jej wydania jest bezskuteczność egzekucji należności podatkowych wobec samej spółki.
Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji występującej w analizowanej sprawie stwierdzić trzeba, że decyzja organu podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta została ustalona w odrębnym postępowaniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ wymieniona w zakwestionowanej decyzji wysokość kwoty zobowiązania zostaje ustalona w innym postępowaniu, a decyzja wydana w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu.
Nadto osoba trzecia, zobowiązana na podstawie art. 115 § 1 o.p., do uiszczenia należność za podatnika (spółkę jawną), nie ma statusu strony w postępowaniu wymiarowym w stosunku do spółki i może skutecznie kwestionować jedynie fakt przeniesienia należności, a nie wysokość tej należności, zatem wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności. Wadliwe jest pobieranie wpisu stosunkowego od decyzji o odpowiedzialności podatkowej, ponieważ przedmiotem sporu nie jest wysokość należności pieniężnej, lecz fakt obciążenia obowiązkiem spłaty ustalonej uprzednio należność (podobne stanowisko wyraził NSA w postanowieniu z 15 maja 2008 r., II FZ 182/08, niepubl.).
W związku z tym stwierdzić należało, że stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. Do takich zalicza się również decyzja w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, gdyż zwrot "z zakresu" wskazuje na to, iż chodzi w tym przepisie również o akty prawne, których przedmiot wiąże się bezpośrednio z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego (por. post. NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, niepubl., czy postanowienie NSA z 17października 2006 r. sygn. II Fz 662/06).
Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 198, art. 197 § 1 i § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.