Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 692/10 odmówił J. G. przywrócenia terminu w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 lipca 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy: zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 29 września 2010 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków złożonej skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia opłaty była dwukrotnie – w dniach 6 oraz 14 października 2010 r. – awizowana. Następnie przesyłka polecona została jako niepodjęta w terminie – w dniu 22 października 2010 r. - zwrócona nadawcy. Zarządzeniem Sędziego z dnia 9 listopada 2010 r., powyższe doręczenie zostało uznane za skuteczne na dzień 20 października 2010 r. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. odrzucono skargę z uwagi na nieuzupełnienie braku w postaci wpisu, zaś odpis tego orzeczenia doręczono skarżącemu, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.".
W dniu 13 grudnia 2010 r. skarżący wystosował pismo, w którym zwrócił się o "powtórne rozpatrzenie mojej skargi". W treści pisma wskazał, że opłaty nie uiścił, albowiem nie został o takiej konieczności pouczony przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., z przyczyn rodzinnych nie mógł podjąć przesyłki z zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz poinformował, że omyłkowo nie wskazał w skardze adresu do korespondencji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie spełnił przesłanek do przywrócenia terminu, o jakich mowa w art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu o braku winy skarżącego nie może świadczyć brak pouczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej o konieczności uiszczenia opłaty, omyłkowe niewskazanie w skardze adresu do korespondencji jak również ogólnikowe twierdzenia strony o niemożności odebrania wezwania do usunięcia braków formalnych pisma z przyczyn rodzinnych.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wyjaśniając w nim przyczynę uchybienia terminu. Wskazał, że od pięciu lat mieszka czasowo w P., oraz że w ostatnim roku do chwili obecnej pozostaje z żoną w stanie nieusankcjonowanej prawnie separacji. Dodał, że żona nie informuje go o przesyłkach pocztowych, na które wystawiono awizo. W ocenie skarżącego, wieloletnie prowadzenie sprawy o wymierzenie podatku, sprecyzowanie wniosku w dniu 3 stycznia 2011 r. wraz z jednoczesnym wniesieniem wpisu od skargi wskazują, iż dołożył on wszelkich starań do prowadzenie sprawy lege artis.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, iż strona uchybiła terminowi bez swojej winy.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 448/71, publ. OSP 1972 nr 7 poz. 144; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98, publ. OSNP-wkł. 1999 nr 8 poz. 6). Podkreślenia wymaga, iż przywrócenie terminu może nastąpić wyjątkowo. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7804/98, nie publ.).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy przedmiotem oceny Sądu pozostaje zachowanie skarżącego, który nie wniósł wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w terminie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że strona wnosząc w dniu 27 sierpnia 2010 r. skargę na decyzję organu podatkowego wskazała adres: W. ul. L., ten sam adres widnieje również na pieczątce przystawionej na kopercie, w której skarga została nadana. Jednocześnie strona nie podała innego adresu do korespondencji. Wobec powyższego prawidłowo wezwanie z dnia 29 września 2010 r. do uiszczenia wpisu sądowego zostało skierowane na adres widniejący w skardze. Z uwagi na jego niepodjęcie w terminie, zarządzeniem sędziego z dnia 9 listopada 2010 r., doręczenie przesyłki uznano za skuteczne w dniu 20 października 2010 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała braku winy wskazując, że sytuacja rodzinna tj. zamieszkanie pod innym adresem niż wynika to z akt sprawy, a tym samym niemożność odebrania korespondencji sądowej, uniemożliwiła jej dopełnienie obowiązku zapłaty wpisu sądowego. To do obowiązków skarżącego należy zachowanie należytej staranności, której można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Zamieszkując w innym miejscu strona winna zawiadomić o tym fakcie sąd bądź też jeżeli małżonka nie informuje o nadejściu korespondencji - ustanowić pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego liczy się nie tylko intencja strony do rozpoznania przez sąd jego sprawy lecz także szczególna staranność w dokonywaniu przez stronę czynności procesowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.