Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 750/14) w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 27 maja 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym oddalił jego wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący uzasadniając żądanie wstrzymania zaskarżonej decyzji wskazał, że tym rozstrzygnięciem stwierdzono nieważność decyzji, na podstawie, której została skarżącemu przyznana ulga płatnicza w postaci umorzenia jego zaległości podatkowej. Stwierdzono zatem, że zaskarżona decyzja kreuje obowiązek zapłaty kwoty stanowiącej tę zaległość podatkową i wskutek jej wydania organ podatkowy uprawniony będzie do wystawienia tytułu wykonawczego, prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego i dokonania nieodwracalnych czynności egzekucyjnych skierowanych do majątku skarżącego.
Jednocześnie podkreślono, że w przypadku zapłaty bądź wyegzekwowania od skarżącego zaległości podatkowej zostanie on pozbawiony możliwości uzyskania ulgi płatniczej w dotychczasowym zakresie. Mając zatem na uwadze wysokość zaległości podatkowej oraz okoliczność, iż wskutek uiszczenia tej należności wygaśnie zobowiązanie podatkowe skarżącego, a zatem odpadnie podstawa do jego umorzenia autor skargi podniósł, iż wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje skutki niemożliwe do odwrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania.
Następnie Sąd dodał, że rozpoznawany wniosek nie został należycie uzasadniony, przez co nie sprostał wymaganiom określonym w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego poprzestał bowiem na ogólnych stwierdzeniach, nie wykazując okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. nie przedstawił faktów, obrazujących aktualną sytuację finansową wnioskodawcy ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonana przez Sąd analiza akt sprawy również nie potwierdza zasadności rozpoznawanego żądania.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej zapadła ze względu na zapis zawarty w umowie nabycia gruntu, w związku z czym nie zawiera żadnej analizy sytuacji materialnej i osobistej podatnika. Wskazywana zaś we wniosku kwestia potencjalnego pozbawienia strony możliwości skutecznego ubiegania się o umorzenie wyegzekwowanej już zaległości nie może być uznana za trudno odwracalny skutek, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przesłankę wstrzymania wykonania decyzji stanowi bowiem "taka szkoda, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia".
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego zmianę poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskutek błędnego przyjęcia, iż skarżący nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem jego żądania w tym przedmiocie. Dodał, że wykonanie zaskarżonej decyzji organu przed rozpoznaniem skargi prowadzić będzie do wyrządzenia mu znacznej szkody i powoduje skutki niemożliwe do odwrócenia albowiem w przypadku wyegzekwowania od skarżącego zaległości podatkowej zostanie on pozbawiony możliwości uzyskania ulgi podatkowej w dotychczasowym zakresie, gdyż ta zaległość podatkowa jako warunek sine qua non ulgi podatkowej – nie będzie istniała, a zatem nie będzie też mogła być umorzona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Najważniejszą kwestią w niniejszym postępowaniu, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Jak wynika z przyjętej linii orzecznictwa problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony (patrz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 296).
Jako że przedmiotem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się strona, jest utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym to Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż z uwagi na jej charakter nie nadaje się ona do wykonania ani nie wymaga dokonania. Jest rzeczą oczywistą, że z zaskarżonej decyzji, którą stwierdzono przyznanie skarżącemu ulgi płatniczej z rażącym naruszeniem prawa, nie wynika wprost obowiązek uiszczenia umorzonej uprzednio zaległości podatkowej. Nie kreuje ona zatem obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonana w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. A zatem niniejsza decyzja jest aktem prawnym nienoszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżącego (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości podatkowej objętej nieważną decyzją o jej umorzeniu.
Z uwagi na powyższe kwestią drugorzędną, pozostającą bez wpływu na wynik niniejszego postępowania, jest ocena czy wniosek strony został należycie uzasadniony.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że nie znajduje uzasadnienia wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 209 P.p.s.a., który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania, nie ma bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Z uwagi na powyższe Sąd żądania tego nie uwzględnił.