Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A. i K.O. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak jest przesłanek uzasadniających zwolnienie skarżących z obowiązku ponoszenia kosztów sadowych gdyż z przedstawionych dokumentów wynika, że mają oni możliwość pełnego pokrycia kosztów sadowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdzili, że nie podzielają stanowiska Sądu co do oceny ich aktualnej sytuacji materialnej. W uzasadnieniu podkreślili, że kwotę 50.000 zł jaką uzyskali w wyniku refinansowania kredytu przeznaczyli w przeciągu 2 lat na bieżące wydatki i obecnie nie dysponują już tymi pieniędzmi. Ponadto wskazali, że w przypadku nieprzyznania im prawa pomocy będą musieli zrezygnować z któregoś z obowiązkowych wydatków – płatność za gaz, prąd bądź nie wykupią leków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 cytowanej ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego przez skarżących wniosku wynika, iż K.O. jest bezrobotny, natomiast A.O. uzyskuje rentę w wysokości 489 zł. Skarżący posiadają dom o powierzchni 150 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,55 ha. Ponadto skarżący posiadają kilka kredytów (w tym hipoteczny), które spłacają regularnie.
Należy jednak podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki przemawiające za przyznaniem skarżącym prawa pomocy. Zgodnie z przesłanymi do sądy wyciągami bankowymi skarżący miesięcznie spłacają same kredyty w wysokości około 1.700 zł, ponadto okresowo ponoszą także wydatki ze energię, gaz czy wywóz śmieci, a także m.in. składki za ubezpieczenie na życie. Łączna wysokość tych wydatków przekracza deklarowane przez skarżących dochody, a nie wyczerpują one jeszcze wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarżący są w stanie uiścić wpis sądowy od wniesionej skargi. Na marginesie należy także zauważyć, że zgodnie z wyciągiem bankowym z rachunku prowadzonego przez Multibank uznania na rachunku za przedstawiony okres wyniosły ponad 21.000 zł.
Ponadto w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, to jest jej art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy).
Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.