Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 859/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi W. F. (dalej jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. W dniu 20 lutego 2011 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, w którym zawarł wniosek o "wydanie odpisu wyroku sądu w przedmiotowej sprawie".
W odpowiedzi na powyższe pismo doręczono skarżącemu w dniu 8 marca 2011 r. odpis sentencji wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r., jednocześnie informując, że uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, gdyż żadna ze stron nie złożyła wniosku w tym zakresie.
Następnie w dniu 11 marca 2011 r. skarżący osobiście złożył pismo z dnia 7 marca 2011 r., w którym wniósł "o przywrócenie terminu (...) do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku". Uzasadniając wniosek, podniósł, że nie mógł stawić się na rozprawie z uwagi na ważne sprawy rodzinne. Oświadczył, że "w wyniku [jego] nieznajomości przepisów, jak również braku doświadczenia w załatwianiu spraw sądowych nie zdawał[em] sobie sprawy, iż termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie już upłynął". Jednocześnie wskazał, że "o zaistniałej sytuacji dowiedział[em] się dopiero podczas rozmowy telefonicznej z informacją sądową". Do pisma skarżący załączył zawiadomienie o rozprawie oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Jak wynika z notatki służbowej, sporządzonej przez pracownika Wydziału Informacji Sądowej rozmowa telefoniczna, do której we wniosku o przywrócenie terminu nawiązał skarżący, miała miejsce w dniu 14 lutego 2011 r. W tym dniu pracownik Wydziału Informacji Sądowej poinformował skarżącego, że w dniu 20 stycznia 2011 r. Sąd oddalił skargę oraz pouczył go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W trakcie kolejnej rozmowy w dniu 8 marca 2011 r. wyjaśniono skarżącemu, że w odpowiedzi na jego wniosek złożony w dniu 20 lutego 2011 r. doręczona została mu jedynie sentencja wyroku, gdyż nie został złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec tego wniosek ten został potraktowany jako wniosek o doręczenie sentencji wyroku. Ponadto poinformowano go o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia.
Odrzucając wniosek jako spóźniony na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej jako: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że został on złożony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu z przebiegu sprawy wynika, że w dniu 14 lutego 2011 r., tj. w dacie, kiedy miała miejsce rozmowa telefoniczna z pracownikiem sądu, strona powzięła wiadomość o tym, iż termin nie został dochowany oraz poinformowana o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji, wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, tj. niewiedza skarżącego o wydaniu wyroku oraz terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, skądinąd nieuzasadniona z uwagi na doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy zawierającego stosowne pouczenie w tym zakresie, ustała najdalej z chwilą, kiedy pracownik sądowy udzielił mu tych informacji. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął zatem najpóźniej w dniu 21 lutego 2011 r. (poniedziałek). Tymczasem skarżący przed upływem tego terminu, tj. w dniu 20 lutego 2011 r. złożył jedynie wniosek o wydanie odpisu wyroku. Wniosek zaś o przywrócenie terminu wniósł dopiero w dniu 11 marca 2011 r. Sąd zaznaczył, że kolejna rozmowa telefoniczna, która miała miejsce w dniu 8 marca 2011 r. nie miała już znaczenia w rozpatrywanym zakresie. O zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu skarżący dowiedział się bowiem w dniu 14 lutego 2011 r., a zatem od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2011 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż w zawiadomieniu o terminie rozprawy, która odbyła się 20 stycznia 2011 r. było wyraźnie wskazane, że jego stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Skarżący z przyczyn osobistych nie mógł stawić się osobiście na rozprawie, ale liczył, że Sąd zawiadomi jego o rezultacie rozprawy. Na skutek przeoczenia i braku doświadczenie w sprawach sądowych nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku na piśmie, gdyż o tym nie wiedział. Poza tym przekroczył termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do otrzymania uzasadnienia wyroku na piśmie, a ma to teraz istotne znaczenie, ponieważ udało się mu zgromadzić (dopiero teraz) szereg dowodów, które mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Jedynie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku daje możliwość ponownego zapoznania się przez Sąd z nowo zgromadzonymi dokumentami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Z wniosku strony Sąd czerpie zatem wiedzę zarówno o przyczynie uchybienia terminu, jak i o tym, kiedy przyczyna ta ustała.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dniu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym przypadku pozostaje poza sporem, że przyczyna uchybienia terminu, jaką był brak wiedzy o zapadłym wyroku, upłynęła najpóźniej w dniu 14 lutego 2011 r., kiedy to pracownik sądu poinformował skarżącego o dacie wydania wyroku, jego treści i możliwości wnioskowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., upłynął zatem 21 lutego 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero 11 marca 2011 r. i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Wskazany przepis (art. 88 p.p.s.a.) nie daje przy tym sądowi możliwości wyboru konsekwencji złożenia wniosku po terminie. Świadczy o tym sposób jego sformułowania "Spóźniony (...) wniosek sąd odrzuci.".
Jeżeli zatem sąd stwierdzi wniesienie wniosku po upływie ustawowego terminu, musi wydać postanowienie o jego odrzuceniu. Ustawodawca nie pozostawia bowiem decyzji w tym zakresie swobodnemu uznaniu sądu. Z tych względów powołane w zażaleniu okoliczności, świadczące o braku wiedzy strony co do przepisów postępowania czy też mające podważać prawidłowość wyroku i zaskarżonej decyzji bądź wskazywać na możliwość wyrządzenia skarżącemu szkody, wobec niespełnienia wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu, nie mogą być brane pod uwagę.
Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie należało oddalić.