Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 4 maja 2012 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podała, że posiada środki trwałe o wartości 4.362.182,77 zł, jednakże zostały one w całości zajęte na skutek egzekucji. Za ubiegły rok skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0".
Postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego przez spółkę na powyższe orzeczenie, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. odmówił spółce przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swej sytuacji finansowej. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił Sądowi obiektywną ocenę stanu finansowego i możliwości płatniczych skarżącej.
Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie prawnej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10) z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (por. art. 255 P.p.s.a.).
Analiza toczącego się przed Sądem pierwszej instancji postępowania w przedmiocie prawa pomocy prowadzi Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiadało prawu. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości swojej sytuacji majątkowej. Nienadesłanie wszystkich wskazanych w wezwaniu referendarza sądowego dokumentów, uniemożliwiało Sądowi przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej spółki. Rozstrzygnięcie o udzieleniu skarżącej uprawnienia procesowego w postaci przejęcia finansowania jej udziału w sprawie przez Skarb Państwa, mogło zapaść jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego. Ponieważ spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków w powyższym zakresie, WSA w Warszawie zobligowany był oddalić wniosek, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.