Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w B. (zwanej dalej spółką) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 31 maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie spółka w dniu 10 września 2012 r. złożyła zażalenie w zakresie przyznania prawa pomocy.
Dnia 12 września 2012 r. sąd wezwał spółkę do usunięcia braków formalnych złożonego zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki "przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi" w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia zostało doręczone prezesowi spółki w dniu 1 października 2012 r., co potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (karta 24 akt). Siedmiodniowy termin do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego upływał w dniu 8 października 2012 r. Przed upływem tego terminu – w dniu 4 października 2012 r. - wpłynęło do sądu pismo prezesa spółki, w którym podał, że załączył wymagane pełnomocnictwo. Jednakże do tego pisma nie było żadnych załączników- pełnomocnictwo fizycznie nie zostało załączone; nie wpłynęło również w późniejszym terminie.
Postanowieniem z dnia 29 października 2012 r., I SA/Bd 736/12, WSA w Bydgoszczy odrzucił zażalenie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia, wskazując, że braki formalne pisma nie zostały uzupełnione w terminie. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż prezes spółki składając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 2012 r., I SA/Bd 736/12, oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi spółki - nie złożył pełnomocnictwa udzielonego przez tę spółkę do reprezentowania jej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie uczynił tego również w następstwie wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 września 2012 r. W dniu 4 października 2012 r. do sądu wpłynęło pismo, z którego treści wynika, że zawiera wymagane pełnomocnictwo, jednakże fizycznie pełnomocnictwo nie zostało załączone. Pełnomocnictwo takie nie wpłynęło do sądu również w późniejszym terminie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie prezes spółki wniósł o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy oraz o umożliwienie udziału w posiedzeniu celem wykazania zasadności wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 maja 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Z treści art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznawania zażaleń od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów p.p.s.a. WSA trafnie wskazał, że zażalenie należy odrzucić bowiem nie zostały uzupełnione jego braki formalne.
Jeżeli strona jest reprezentowana przez nieprofesjonalnego pełnomocnika – sąd ma obowiązek czuwać, aby nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa. Z akt wynika, że sąd wysłał do strony wezwanie o uzupełnienie braków w dniu 14 września 2012 r. (karta 23). Zostało ono odebrane w dniu 1 października 2012 r. o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (karta 24). Tym samym sąd dbając o interes strony niereprezentowanej przez fachowego pełnomocnika-skutecznie i prawidłowo informował stronę o niezbędnych czynnościach. Prawidłowo pouczony prezes spółki dnia 4 października 2012 r. osobiście złożył pismo, do którego miało być załączone pełnomocnictwo. Takie pełnomocnictwo jednak fizycznie nie zostało załączone. Nie dotarło ono do sądu również w późniejszym terminie. W związku z tym w postanowieniu z dnia 29 października 2012 r. sąd słusznie wskazał, że braki pisma- mimo prawidłowego wezwania – nie zostały uzupełnione.
Wskazać należy, że pismo procesowe powinno spełniać określone warunki, bez których nie można nadać mu biegu. Spółka nie była pozbawiona ochrony, bowiem przewodniczący wezwał pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa, czyli do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni, zgodnie z art. 49 p.p.s.a. Termin siedmiodniowy jest terminem ustawowym, który nie może być modyfikowany. Jak wskazuje piśmiennictwo (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 124): "Jeżeli z przyczyn od strony niezależnych termin ten nie został dochowany- stronie przysługuje wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków. Przekroczenie terminu ma miejsce, kiedy strona w ogóle nie podejmuje czynności uzupełniających lub podejmuje je bezskutecznie, tzn. braki nie zostaną uzupełnione w całości lub w części.". Tym samym wskazać należy, że postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2012 r. jest prawidłowe, zatem wniosek o jego zmianę jest bezzasadny.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.