Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze akt I SA/GL 616/10, zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 marca 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Sąd w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że spółka w skardze sformułowała zarzut naruszenia m.in. art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 lipca 1969r. nr 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Dodał, że postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2130/08 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną w ramach postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "1. Czy przy wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających, w szczególności dyrektyw 73/79/EWG i 73/80/EWG, w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej? 2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335/EWG dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu?".
Sąd w zaskarżonym postanowieniu powołał się na art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stosownie do którego sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie udzielenie odpowiedzi na zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny pytanie prejudycjalne będzie miało znaczenie przesądzające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wywrze ono zasadniczy wpływ na ocenę zgodności z prawem zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, skoro może ono oznaczać zakwestionowanie podstawy prawnej obu tych decyzji. Z tej przyczyny Sąd pierwszej instancji postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na cytowane pytanie prejudycjalne.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zaskarżyła je w całości zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. Sąd miał błędnie przyjąć, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się innego postępowania, prowadzonego przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zainicjowanego pytaniem prejudycjalnym, skierowanym postanowieniem NSA z dnia 26 maja 2010 roku w sprawie o sygn. akt II FSK 2130/08. Wskazując na powyższe spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy, a zatem zaskarżone postanowienie należało uchylić. Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem, Konstytucyjnym.
Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem Sądu nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest ten sam. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym, a zatem postępowanie przed nim prowadzone jest postępowaniem sądowym, które mieści się w pojęciu "postępowania sądowego" użytym w art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. Zawieszenie postępowania sądowadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu, która w rozpoznawanej sprawie nie jest prawidłowa. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie prowadzi do przekonania, że Sąd pierwszej instancji w sposób wnikliwy i rzetelny rozważył zasadność zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie, co oznacza uchybienie Sądu nie tylko normom art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. ale także i art. 141 § 4 w związku z art. 166 tej ustawy.
Ocena celowości zawieszenia postępowania sądowadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. powinna uwzględniać czynniki takie jak celowość, sprawiedliwość jak również ekonomikę procesową. Celowość zawieszenia postępowania powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia przez stronę w przyszłości z nadzwyczajnym środkiem prawnym w celu wzruszenia rozstrzygnięć ostatecznych zapadłych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie tak rozumiana przesłanka celowości zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym w sprawie II FSK 2130/08, nie występuje. Podstawa prawna żądania stwierdzenia nadpłaty przez skarżącą spółkę różni się od podstawy prawnej żądania nadpłaty z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku wniesienia aportem udziałów innej spółki, w sprawie w której skierowane zostało pytanie prejudycjalne.
Spór o prawo w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy w dniu 1 lipca 1984 roku podwyższenie kapitału zakładowego spółki, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie pozyskiwania i produkcji materiałów budowlanych z miejscowych surowców, było zwolnione z opłaty sądowej na podstawie § 55 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 roku w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. z 1983 roku Nr 34, poz. 161 ze zm.,) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy z dnia 19 grudnia 1975 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. 1975 roku Nr 45, poz. 226). Dopiero rozstrzygnięcie tej kwestii spornej da odpowiedź na pytanie, czy w związku z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, którego treść nie jest sporna, spółka jest uprawniona do zwolnienia z obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zasadnie zatem podniósł autor zażalenia, że żądanie stwierdzenia nadpłaty w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka opiera wyłącznie na przepisach krajowych, których interpretacja jest sporna.
Nie stanowi natomiast sporu wykładnia przepisów Dyrektywy 69/335/EWG. Zatem nie jest celowe zawieszanie w rozpoznawanej sprawie postępowania sądowadministracyjnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy z wniosku zawartego w postanowieniu II FSK 2130/08 nie będzie mogło w przyszłości stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Za zawieszeniem postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. nie przemawiają także względy sprawiedliwości. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że w sprawach sądowoadministracyjnych nie jest dopuszczalne odmienne stanowisko Sądu co do wykładni i stosowania przepisu prawa wobec różnych podmiotów w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jednak w rozpoznawanej sprawie nie występuje tożsamość ani podstawy faktycznej ani tym bardziej podstawy prawnej rozstrzygania sporu o prawo ze stanem faktycznym oraz podstawą rozstrzygania w sprawie II FSK 2130/08. Wreszcie mając na uwadze powyższe argumenty należy stwierdzić że zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie nie jest także uzasadnione z punktu widzenia ekonomii procesowej, na co zwraca uwagę spółka poprzez zaskarżenie postanowienia Sądu pierwszej instancji. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.