Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 maca 2016 roku sygn. akt
I SA/Po 628/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015 roku w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za VII 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
W zaskarżonym postanowieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Z załączonych przez skarżącego kopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w 2013 roku przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 132 633,35 zł, koszty uzyskania przychodów 348 121,56 zł i strata 215 488,21 zł, w 2014 roku przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 407 941,75 zł, koszty uzyskania przychodów 432 045,82 zł i strata 24 104,07 zł.
Ponadto z zeznań rocznych podatkowych wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącego w 2013 roku wyniósł 11 537,30 zł, z innych źródeł 4 837,07 zł, w 2014 roku dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł 12 468,46 zł, z tytułu emerytury – renty oraz innych krajowych świadczeń 7 516,42 zł, z innych źródeł 1 288,68 zł. Z załączonych deklaracji VAT-7 wynika, że w maju 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 7 768,- zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 3 157,00 zł, w czerwcu 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 8 317,00 zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 2 809,00 zł, w lipcu 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 9 747,00 zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 2 086,00 zł, w sierpniu 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 8 499,00 zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 3 786,00 zł, we wrześniu 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 8 360,00 zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 3 880,00 zł, w październiku 2015 roku podstawa opodatkowania wynosiła 8 266,00 zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto 2 949,00 zł. Z załączonej podatkowej księgi przychodów i rozchodów – SUMY 2015 roku wynika, że w styczniu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 8 311,96 zł, koszty uzyskania przychodów 24 963,99 zł i strata 16 652,03 zł, w lutym 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 9 139,18 zł, koszty uzyskania przychodów 24 130,71 zł i strata 14 991,53 zł, w marcu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 9 414,68 zł, koszty uzyskania przychodów 21 643,84 zł i strata 12 229,16 zł, w kwietniu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 10 170,74 zł, koszty uzyskania przychodów 20 387,14 zł i strata 10 216,40 zł, w maju 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 7 767,85 zł, koszty uzyskania przychodów 21 714,79 zł i strata 13 946,94 zł, w czerwcu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 8 317,12 zł, koszty uzyskania przychodów 18 228,19 zł i strata 9 911,07 zł, w lipcu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 9 747,14 zł, koszty uzyskania przychodów 17 627,81 zł i strata 7 880,67 zł, w sierpniu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 8 498,61 zł, koszty uzyskania przychodów 17 244,93 zł i strata 8 746,32 zł, we wrześniu 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 8 359,50 zł, koszty uzyskania przychodów 18 093,33 zł i strata 9 733,83 zł, w październiku 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 8 265,85 zł, koszty uzyskania przychodów 17 761,34 zł i strata 9 495,49 zł, co oznacza, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2015 roku do 31 października 2015 roku przychód skarżącego wyniósł 87 992,63 zł, koszty uzyskania przychodów 204 056,06 zł i strata 116 063,43 zł. Zatem z przedłożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynika, że w 2013 roku, 2014 roku, w okresie od stycznia do października 2015 roku poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia więc potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez skarżącego skargą.
Z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, że skarżący spłaca ratę kredytu z uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej przychodów, t.j. pożyczkę zaciągniętą w ING Bank Śląski w wysokości 2 515,32 zł miesięcznie. Sąd zwrócił uwagę, że spłata kredytu nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec skarżącego prowadzone są także liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty majątek oraz rachunki bankowe. Zajęcie majątku nie jest równoznaczne z tym, że skarżący z tytułu jego posiadania nie może uzyskać żadnych środków pieniężnych, gdyż skarżący nadal może kontynuować prowadzoną działalność gospodarczą, dzierżawić nieruchomości i korzystać z pojazdów mechanicznych.
Sąd pierwszej instancji odniósł się do "B." Sp. z o.o., jak wynika z akt sprawy, skarżący jest pracownikiem i prokurentem tej spółki, w której 100% udziałów należy do jego syna (por. postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 780/13; z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Spółka ta prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje przychód w wysokości 6 350 zł brutto miesięcznie. Obecnie, jak oświadczył, nie posiada żadnych powiązań rodzinnych z właścicielem spółki "B.". Jednak utworzenie "B." Sp. z o.o. (porównując przychody za 2010 rok z przychodami za 2009 rok), zbiega się z umniejszeniem przychodów osobistych skarżącego osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o 2 080.926,82 zł (por. postanowienie dotyczące prawa pomocy wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 33/11 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że wskazanych powyżej rozbieżności skarżący nie wyjaśnił na etapie sprzeciwu, pomimo, że w kwestionowanym przez niego postanowieniu referendarza sądowego zostały one szczegółowo wykazane. Okoliczność ta, w opinii sądu, wysoce uprawdopodabnia, że złożone przez skarżącego oświadczenia są nierzetelne i niepełne.
Od przedmiotowego postanowienia WSA w Poznaniu skarżący złożył zażalenie, które wpłynęło do Sądu w dniu 17 marca 2016 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że pismo skarżącego z dnia 7 kwietnia 2016 roku, które zostało uznane za zażalenie nie spełnia w warstwie merytorycznej wymogów o których mowa w art. 194 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U.2016.718), tzn. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego orzeczenia oraz wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował pismo wniesiona w dniu 17 marca 2016 roku i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zawiera ono żądania skarżącego co do postanowienia z dnia 1 marca 2016 roku oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to znaczy, że skarżący nie wniósł ani o jego uchyleni ani o jego zmianę. Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowy, jednocześnie nie wskazując jakiego naruszenia prawa miał dopuścić się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, podczas rozpoznawania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych.
W konsekwencji wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.