Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 429/12, oddalił wniosek P.M. w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 lutego 2012 r., w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego.
Sąd w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia między innymi podkreślał, że nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu (art. 34 § 3, art. 56, art. 110p § 3, art. 114d ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Sąd dalej wyjaśniał, że w świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie: p.p.s.a.), może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Tym samym udzielenie przez Sąd administracyjny ochrony tymczasowej może odnosić się wyłącznie do sfery prawnej wykonania aktu administracyjnego (w tym wypadku zaskarżonej decyzji podatkowej), a nie jego faktycznej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, Pani P.M. działając w imieniu własnym zaskarżyła w całości opisane na wstępie postanowienie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wnosiła o zwolnienie jej od kosztów od wniesienia niniejszego zażalenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i niepouczenie strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika o konieczności prawidłowego sformułowania żądania, ewentualnie zmodyfikowanie żądania we właściwy sposób. W uzasadnieniu zażalenia podkreślano, że skarżąca działa bez profesjonalnego pełnomocnika i winna być zgodnie z art. 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pouczona przed wydaniem postanowienia o prawidłowym sformułowaniu żądania lub też sąd z urzędu złożony wniosek winien potraktować jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego też podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, że sąd ten nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Słusznie zatem wyjaśniono skarżącej, że uprawnienie to na podstawie art. 34 § 3, art. 56, art. 110p § 3, art. 114d u.p.e.a. przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu. Sprawa skarżącej w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, gdyż ta dotyczy jedynie prawidłowości rozstrzygnięć podjętych w toku postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy nie mieści się w kategorii decyzji lub postanowień wymienionych w art. 61 § 2 punkt 1 p.p.s.a., jak również aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 61 § 2 punkt 2 tej ustawy.
Tytuł wykonawczy jest bowiem dokumentem urzędowym stanowiącym dowód istnienia niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania aktu lub czynności organu administracji mieszczącego się w opisanych powyżej kategoriach wymienionych w art. 61 § 2 p.p.s.a. Słusznie zatem sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że nie było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje za usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów art. 6 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i niepouczenie strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika o konieczności prawidłowego sformułowania żądania, ewentualnie zmodyfikowanie żądania we właściwy sposób.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W literaturze przedmiotu podnosi się, że sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, gdyż ów obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony (zob. M. Jędrzejewska (w:) T. Ereciński (red.), M. Jędrzejewska, J. Gudowski, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2003, s. 79).
Zatem obowiązek sądu administracyjnego wynikający z art. 6 p.p.s.a. nie obejmuje udzielania wskazówek (nawet jeśli są potrzebne), jeśli wykraczają poza ramy danego procesu i gwarancji procesowych strony w danym procesie.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.