Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Z uzasadnienia postanowienia wynikało, iż skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 500 złotych.
W wniosku spółka wskazała iż ma zablokowane wszystkie konta bankowe co uniemożliwia dysponowanie środkami finansowymi. Dokonane wpisy hipoteczne uniemożliwiają sprzedaż nieruchomości, a komornik prowadzi sprzedaż licytacyjną składników majątku.
Zgodnie z oświadczeniem wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych stanowi kwota 1.700.000 złotych, wartość środków trwałych 4.362.182,77 złotych.
Spółka ostatni rok obrotowych zamknęła stratą w wysokości 5.169.319,24 złote, a stan kont spółki w banku ING Banku Śląskim wynosi 0 złotych.
Wobec istniejących wątpliwości co do stanu majątkowego spółki, została ona wezwana do uzupełnienia danych odnoszących się do tej sytuacji majątkowej, a następnie w dniu 25.03.2009 roku referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, wobec nie zadośćuczynienia wezwaniu Sądu.
Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw wskazując iż Sąd ma możliwość obserwacji sytuacji materialnej spółki o trzech lat, a nadto wskazała iż obecnie funkcjonuje dzięki pożyczkom celowym jednego z wierzycieli. Na dowód złej sytuacji majątkowej do sprzeciwu dołączono postanowienie z dnia 8.12.2006 roku umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji.
Wskazała również iż spółka występuje w kilkudziesięciu sprawach toczących się przed sądem i w kilku sprawach uznano jej wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, dołączając postanowienie z dnia 3.09.2007 roku wydanego w sprawie III SA / GL 586 / 07.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej zaskarżonym postanowieniem.
W uzasadnieniu podkreślił iż ciężar dowodu iż spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania spoczywa na stronie wnoszącej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Strona wnosząca wniosek jest zobowiązana do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych niezbędnych do dokonania oceny i udokumentowania wskazanych okoliczności które wskazują iż bez przyznania prawa pomocy zostałaby pozbawiona możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu.
Jednakże spółka mimo wyraźnego sprecyzowanego wezwania nie nadesłała żądanych dokumentów na podstawie których możliwe byłoby merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, co nie pozwala na ocenę kondycji finansowej pod kątem prawa pomocy.
Strona została pouczona o tym iż w razie nie nadesłania żądanych dokumentów wyszczególnionych w wezwaniu wniosek jej może być rozpoznany negatywnie.
Sąd podkreślił iż strona miała możliwość zgromadzenia żądanych dokumentów, od momentu wydania postanowienia w dniu 25.03.2009 roku do dnia wniesienia sprzeciwu to jest o dnia 24.04.2009 roku, co jest znacznym okresem czasu.
Odnosząc się do przedłożonego postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazał iż pochodzi on z przed dwóch lat, a więc jego moc dowodowa w niniejszej sprawie nie ma znaczenia przesądzającego.
Nadto odnosząc się do przedłożonego postanowienia w sprawie III SA / GL 586 / 07 jak również innych postanowień w których spółka została zwolniona od kosztów sądowych, wskazał że jest to odstępstwo od przyjętej linii orzeczniczej.
Pismem z dnia 1.06.2009 roku spółka złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu I instancji i zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W tymże zażaleniu wskazała iż Sąd ma możliwość obserwacji sytuacji majątkowej skarżącej od kilku lat, a z tej obserwacji wynika iż nie jest w stanie po nieść kosztów postępowania sądowego.
Nadmienił iż skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i funkcjonuje dzięki pożyczkom celowym jednego z wierzycieli.
Zdaniem spółki w stopniu wystarczającym udowodniła brak środków na wpłatę żądanego wpisu.
Powołała się również na już wskazywane w tymże postępowaniu postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jak również na fakt wielości toczących się postępowań z udziałem spółki, oraz na fakt przyznania prawa pomocy w niektórych sprawach toczących się w tymże sądzie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przysługiwałoby spółce gdyby wykazała, iż nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Istotnie bowiem oświadczenia skarżącego nie dają podstaw do poczynienia kategorycznych - niewątpliwych ustaleń co do jego stanu majątkowego, natomiast wezwanie do uzupełnienia danych odnoszących się do sytuacji majątkowej spółki okazały się bezskuteczne.
Spółka mimo iż wskazywała że uzupełni dane wskazywane w wezwaniu Sądu, oraz mimo iż upłynął długi okres czasu od momentu wezwania do uzupełnienia braków, do momentu rozpoznania sprzeciwu przez Sąd, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie nadesłała wymaganych wezwaniem dokumentów. Nie podała również żadnych innych argumentów, nieznanych wcześniej podczas postępowania toczącego się na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy, a ograniczała się do powtórzenia treści argumentów podnoszonych od początku tego postępowania wpadkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu w zakresie przyczyn dla których spółka nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy wobec tego że np. postanowienie co do bezskuteczności egzekucji wydane było w 2006 roku, a spółka nadal istnieje i funkcjonuje, bezwzględnie konieczne jest dla należytego ustalenia stanu majątkowego spółki, uzupełnienie danych wymaganych w wezwaniu Sądu.
Spółka podkreśla przecież że funkcjonuje dzięki pożyczkom jednego z wierzycieli, a jednocześnie nie przedstawia żadnych rzeczowych argumentów aby ten stan rzeczy wykazać i udokumentować.
Nie jest wystarczająca bowiem, jak wskazuje spółka, wiedza wynikająca z toczących się postępowań sądowych, na temat sytuacji majątkowej spółki. Spółka bowiem przytaczając postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na skutek bezskuteczności egzekucji, jednocześnie wskazuje w wniosku z dnia 23.02.3009 roku na prowadzącą licytację ruchomości i nieruchomości.
Dodać należy również, iż to że w niektórych toczących się postępowaniach sądowych, spółce przyznano prawo pomocy, nie oznacza iż w niniejszej sprawie odmówiono tego prawa bezzasadnie.
Wskazać bowiem należy iż jednolitość orzecznictwa sądów jest wartością cenną i pożądaną, jednakże dążenie do spójności orzecznictwa nie może zaprzeczać zasadzie niezawisłości, bowiem dochowanie tej zasadzie jest wartością nadrzędną.
Tak więc, zażalenie należało oddalić zgodnie z art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.