Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 294/09, odmówił T.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że skarżący, wraz ze skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13 stycznia 2010 roku złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny, a nieprzyznanie prawa pomocy uniemożliwi mu dochodzenie swoich praw na drodze postępowania sądowego.
Jednocześnie T.K. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema pełnoletnimi córkami (w wieku 29 lat). Nie posiada majątku, poza nieruchomością gospodarczą, położoną w Szczecinie, obciążoną hipoteką w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący nie wskazał by posiadał wartościowe rzeczy ruchome czy też zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe, itp.). Małżonka skarżącego, Z.K. z tytułu umowy prowizyjnej osiąga dochód miesięczny w wysokości średnio ok. 3.500,00 zł, natomiast skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1 437,00 zł miesięcznie (małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową).
Skarżący nie wypowiedział się odnośnie dochodów pełnoletnich córek, które zamieszkują wraz z nim. Sąd pierwszej instancji odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazał, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 zł. Sąd argumentował, że ze złożonego oświadczenia wynika, że dochody skarżącego i jego małżonki, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wynoszą około 5.000,00 zł miesięcznie, co miało uzasadniać możliwość partycypowania skarżącego w kosztach postępowania kasacyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie T.K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu niewłaściwe przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, podczas gdy w ocenie skarżącego okoliczności te zostały przed Sądem pierwszej instancji wykazane.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a., należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa.
Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w prawidłowy sposób oraz właściwie uzasadnił, dlaczego T.K. nie spełnia przesłanek przyznania mu prawa pomocy z zakresie częściowym. Zestawiając bowiem wysokość należnego w rozpoznawanej sprawie wpisu od skargi kasacyjnej wyliczonego przez Sąd na kwotę 250,00 zł (karta 188) z miesięcznym dochodem skarżącego oraz prowadzącą wraz z nim gospodarstwo domowe żoną w wysokości, według oświadczenia zawartego na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, około 5.000,00 złotych (karta 169), należy stwierdzić, iż uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi kasacyjnej, nie wiąże się z ryzykiem uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego oraz jego rodzony, co stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.