Uzasadnienie
1. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga D. F. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która odmawiała rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze skarżący wniósł m.in. o "wstrzymanie przez sąd klauzuli wykonalności skarżonej decyzji do czasu wydania orzeczenia".
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "w przypadku egzekucji, wszystkie jego oszczędności zostaną zajęte, co uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej i generowanie zysku". W efekcie działalność będzie musiała zostać zamknięta, a wierzyciel podatkowy nie uzyska żadnych należnych mu kwot.
- 2. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r., WSA w Poznaniu odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania skarżonej decyzji. WSA wskazał, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Nie może zatem zostać wstrzymana.
- 3. W zażaleniu skarżący powtórzył swoją argumentację. Ponownie wskazał, że natychmiastowa egzekucja nie zapewni Skarbowi Państwa uzyskania kwot należnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
- 4. Prawidłowo wskazał sąd pierwszej instancji, że decyzja organu nie jest decyzją, której wykonanie można wstrzymać. Jest to w istocie niemożliwe - bez względu na to, jakich argumentów skarżący użyje.
Wykonanie nie wszystkich decyzji można wstrzymać. Wstrzymaniu podleją jedynie takie decyzje, które nakładają na adresatów (podatników) obowiązki.
Tytułem przykładu można wskazać, że w sprawie I FZ 403/11 – wniesiono o wstrzymanie decyzji odmawiającej przywrócenia terminu. Była to decyzja odmawiająca przywrócenia terminu, decyzja negatywna, podobnie jak w niniejszej sprawie. Decyzja ta nie nakładała na podatnika obowiązku działania, nie nakazywała np. dokonania rozbiórki budowli. Jeżeli decyzja odmawiała przywrócenia terminu to niewątpliwie niosła ze sobą negatywne skutki dla podatnika, ale nie nakazywała podatnikowi wprost zrobienia czegoś. A tylko takie decyzje można wstrzymać.
Podobnie w sprawie II OZ 1108/11 - zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta z dnia 12 października 2010 r., ustalająca warunki zabudowy nie nadawały się do wykonania. Decyzja ustalająca warunki zabudowy również nie nakazuje wprost podatnikowi dokonania określonych czynności. Ona jedynie ustala warunki zabudowy, co może wpływać na podatnika, ale tylko pośrednio, a nie bezpośrednio. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania w określony sposób.
W sprawie II OZ 852/11 wskazano, że decyzja umarzająca postępowania odwoławcze również nie mieści się w katalogu decyzji nadających się do wykonania.
Z powyższego wynika, że decyzja nakładająca na podatnika obowiązek działania (rozebrania budowli) może zostać wstrzymana, ale decyzja odmawiająca przywrócenia terminu, odmawiająca przyznania ulgi, albo decyzja ustalająca warunki zabudowy - nie mogą zostać wstrzymane bowiem nie obligują podatnika do podjęcia określonych działań.
Innymi słowy, jeżeli organ w decyzji nakazuje podatnikowi dokonać jakiejś czynności – decyzja taka podlega wykonaniu, a zatem podlega również wstrzymaniu wykonania.
Jeżeli natomiast decyzja dotyczy działania organów, tj. tego, czy mają przywrócić termin do dokonania jakiejś czynności, czy mają umorzyć postępowanie, czy mają przesłuchać świadków, czy mają udzielić podatnikowi ulgi w spłacie zobowiązań – takie decyzje nie podlegają wstrzymaniu wykonania bowiem nie nakazują bezpośrednio podatnikowi dokonania czynności.
Na pewno wszystkie decyzje w wyżej wymienionych postępowaniach finansowo będą dotykały podatnika. Niemniej jednak z przyczyn procesowych wykonanie nie wszystkich decyzji można wstrzymać. Jest bowiem różnica pomiędzy nakazaniem podatnikowi zapłacenia podatku, a odmową rozłożenia na raty.
W pierwszym przypadku organ nakazuje podatnikowi iść i wpłacić – nakazuje mu określone zachowanie. W drugim przypadku organ odmawia rozłożenia na raty.
W praktyce obie decyzje odbiją się na finansach podatnika, jednak mając na uwadze regulacje art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.) nie są one tym samym.
Prawidłowo wskazał sąd pierwszej instancji, że decyzji w przedmiotowej sprawie wstrzymać nie można; jest to niemożliwe.
Decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zaległości jest decyzją negatywną. Nie można wstrzymać decyzji negatywnej. "Wstrzymanie wykonania decyzji odmownej" nie oznacza bowiem anulowania, czasowego zawieszenia decyzji odmownej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
- 5. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.