Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1186/11 odmówił P. sp. z o.o. z siedzibą w W. – nazywanej dalej "Spółką", przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z uzasadnienia postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2013 r., na której stawił się pełnomocnik Spółki, odroczono termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczono nowy termin na dzień 13 lutego 2013 r. W dniu 13 lutego 2013 r. przedłużono termin ogłoszenia wyroku na dzień 20 lutego 2013 r. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. oddalono skargę Spółki.
Pismem z dnia 1 marca 2013 r. pełnomocnik Spółki wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku "z dnia 22 lutego 2013 roku". Następnie pismem z dnia 6 marca 2013 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że pracownik Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trakcie rozmowy telefonicznej udzielił mu mylnej informacji, iż że termin ogłoszenia wyroku ustalony został na dzień 22 lutego 2013 r. Mając świadomość, że zgodnie z art. 139 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", po odroczeniu ogłoszenia wyroku termin ten może być wydłużony tylko raz, o siedem dni, doszedł do wniosku, iż sąd z przyczyn obiektywnych termin ten przekroczył. Dlatego też wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył w dniu 1 marca 2013 r., tj. w terminie 7 dniu od dnia ogłoszenia wyroku.
W trakcie rozmowy, którą odbył w dniu 4 marca 2013 r., został poinformowany, że wyrok ogłoszono w dniu 20 lutego 2013 r. W tym stanie rzeczy, w dniu 6 marca 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, ponieważ nie została spełniona przesłanka braku winy, o której jest mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Powołując się na pogląd doktryny prawnej i orzecznictwa sądowoaministracyjnego sąd stwierdził, że od stron postępowania dokonujących czynności procesowych wymaga się zachowania szczególnej staranności – zobowiązani do jej zachowania są zwłaszcza profesjonalni pełnomocnicy. W ocenie sądu, pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazującej na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wniosku. W notatce służbowej sporządzonej w dniu 11 marca 2013 r. kierownik sekretariatu Wydziału Informacji Sądowej podał, że pełnomocnik Spółki został poinformowany, iż termin ogłoszenia orzeczenia został wyznaczony na dzień 20 lutego 2013 r. Tym samym, argumentacja pełnomocnika Spółki zmierzająca do przeniesienia winy na pracownika sądu nie znajduje potwierdzenia w okoliczności sprawy. Przekonanie pełnomocnika Spółki o przekroczeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny terminu wskazanego w art. 139 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić o braku winy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniesiono w nim zarzut naruszenia art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem pełnomocnika Spółki, wbrew temu co stwierdził sąd administracyjny pierwszej instancji, zachował szczególną staranność – upewnił się telefonicznie na kiedy wyznaczono termin publikacji. Jest to normalna praktyka uzyskiwaniu informacji o działaniach sadów. Odnosząc się do notatki służbowej zwrócił uwagę na jej niewiarygodność. Została ona stworzona po złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, ponadto pracownik mógł się pomylić i wątpliwe jest, że się do tego przyznać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odmówił Spółce przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, ponieważ w złożonym wniosku pełnomocnik nie wykazał braku winy, co jest wymogiem przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych, nie może być mowy o zastosowaniu dyspozycji art. 86 § 1 P.p.s.a. Tym bardziej, że Spółka reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku bowiem to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd – to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie względem profesjonalnego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy.
Odnosząc powyższe kryteria prawne do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że pełnomocnik Spółki nie dochował należytej staranności w kwestii ustalenia terminu do złożenia wniosku. Oczywistym jest, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływa w przeciągu siedmiu dniu od daty ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Nie budzi wątpliwości też, że w przypadku odroczenia ogłoszenia wyroku można wydłużyć go tylko raz – najwyżej o siedem dni (art. 139 § 1 P.p.s.a.). Jak sam pełnomocnik Spółki przyznał, wiedział o tym, że wyznaczając termin ogłoszenia wyroku na dzień 22 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszyłby art. 139 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze, że reżim należytej staranności w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników jest zaostrzony – już sama ta okoliczność powinna była wzbudzić u niego szczególną wątpliwość, nawet jeżeli pełnomocnik Spółki został błędnie poinformowany o terminie ogłoszenia wyroku. W świetle powyższego, kwestia prawdziwości notatki z dnia 11 marca 2013 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji