Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. (sygn. akt I SA/Kr 995/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. Z. o zwolnienie z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji podał, iż skarżący wniósł wniosek o zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Wskazał, że zamieszkuje wspólnie z synem, jego żoną i dwiema wnuczkami. Dochód gospodarstwa domowego stanowi emerytura skarżącego w kwocie 2.000 zł oraz wynagrodzenie za pracę synowej w wysokości 900 zł. Ponadto posiada dom o powierzchni 1200 m-, mieszkanie o powierzchni 100 m-. Ponosi koszty utrzymania w kwocie około 1400 zł miesięcznie, w tym opłaty za mieszkanie - 700 zł, opłaty za dom 300 zł, lekarstwa - 400 zł. Skarżący zaznaczył także, że jest ciężko chory na cukrzycę, reumatyzm i serce. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a").
W zażaleniu z dnia 21 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zwolnienie go z ponoszenia kosztów sądowych. Skarżący zaakcentował, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje:
Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu.
Artykuł 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przewiduje iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (post. NSA z dnia 6.10.2004 r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.).
Zatem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22.12.2002 r., FZ 862/04, niepubl.). Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż przyznanie prawa pomocy jest uzależnione nie od wysokości rzeczywiście uzyskiwanych przez stronę dochodów, lecz od całokształtu jej możliwości zarobkowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i argumentację przytoczoną na jego poparcie sprowadzającą się do twierdzenia, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, na co wskazuje fakt posiadania przez niego określonego stałego dochodu w postaci emerytury (2000 zł) oraz dwóch nieruchomości.
Ponadto podkreślić należy, że ciężar dowodu w zakresie ustalenia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywał na skarżącym. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą w tej konkretnej sprawie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarżący sam nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy - nie przedstawił dokumentów w postaci rachunków, faktur obrazujących miesięczne wydatki, ani także zaświadczeń lekarskich, które potwierdzały jego ciężką sytuację zdrowotną.
W takiej sytuacji więc, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć koszty sądowe. Logicznym wydaje się wniosek, że przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżący będzie w stanie poczynić oszczędności w niewielkiej kwocie, pozwalające na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Taka wysokość wpisu w żaden sposób nie przekracza zasobów finansowych, którymi dysponuje strona.
W świetle zaprezentowanych poglądów stwierdzić należy, że działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie były prawidłowe, a wydane orzeczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.