Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2559/11 odmówił W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 lipca 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki za okres od grudnia 2004 r. do grudnia 2005 r.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Do składników swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie o powierzchni 52,03 m², samochód osobowy Skoda Fabia rok produkcji 2003 r., oraz oszczędności w wysokości 121.000 zł. Z oświadczenia wynika także, że skarżąca z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.300 zł, z tytułu "wspólnoty mieszkaniowej" dochód w kwocie 1.500 zł. Natomiast mąż skarżącej z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.400 zł.
Sąd wyjaśnił, że z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód skarżącej i jej męża wynosi 8.200 zł. Ponadto jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżąca w 2010 r. uzyskała dochód w kwocie 86.778,18 zł, natomiast jej mąż dochód w kwocie 28.437,70 zł. Skarżąca posiada oszczędności w wysokości 121.000 zł.
Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego za okres od kwietnia do lipca 2011 r. wynika, że na rachunek bankowy skarżącej wpływają stałe kwoty z tytułu wynagrodzenia. Jako koszty miesięcznego utrzymania skarżącej pełnomocnik wskazał opłaty za mieszkanie – 450 zł, koszty energii elektrycznej i gazu – 200 zł, leki dla męża około 300 zł. Poinformował ponadto, że z uwagi na chorobę męża, wskutek której potrzebuje on szczególnej diety, uzyskiwana przez niego emerytura nie pokrywa kosztów leczenia i utrzymania małżonka. Ponadto podniósł, że jeśli stan jej męża się pogorszy, to wydatki na opiekę i leczenie ulegną gwałtownemu zawyżeniu, zaś posiadane przez nią oszczędności nie są oszczędnościami na "życie" czy na "rozrywki" ale na leczenie.
Analizując powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić wpisu należnego od skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca oraz jej mąż posiadali stałe miesięczne dochody w wysokości 8.200 zł przy wydatkach w kwocie 950 zł. W ocenie Sądu uiszczenie kwoty 500 zł (1.000 zł w obu sprawach) tytułem wpisu należnego od skargi nie spowodowałoby uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Sąd wskazał na znaczne oszczędności strony – w kwocie 121.000 zł. Zestawienie wysokości należnego wpisu w kwocie 500 zł (1.000 zł w obu sprawach) z posiadaną przez skarżącą sumą oszczędności w kwocie 121.000 zł pokazuje, że kwota należnego wpisu stanowi niewielki ułamek w stosunku do sumy oszczędności.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. W uzasadnieniu wskazała, że nie czuje się odpowiedzialna za zobowiązania spółki, które powstały wiele lat temu, a przez kilka ostatnich lat ponosiła koszty związane z prowadzeniem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Wskazała, że w dniu 1 marca 2012 r. na skutek przewlekłej choroby nowotworowej, zmarł jej mąż. Cały majątek posiadany przez skarżącą objęty był ustawową wspólnością małżeńską. Obecnie – do wyjaśnienia kwestii spadkowej – dysponuje ona bieżąco otrzymywanym wynagrodzeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych w wysokości 500 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie w chwili składnia wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja rodzinna strony była inna niż w momencie składania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji bowiem żył jeszcze małżonek skarżącej. Wobec powyższego zarówno dochód rodziny jak i koszty jej utrzymania były wyższe.
Z oświadczenia strony o sytuacji finansowej wynika, że miesięcznie osiąga ona dochody w wysokości ok. 5.800 zł, przy wydatkach ok. 1.000 zł, co powoduje, że pozostaje jej do dyspozycji kwota ok. 4.800 zł. Jak wynika z zażalenia w chwili obecnej – do wyjaśnienia kwestii spadkowej – skarżąca dysponuje jedynie bieżącym wynagrodzeniem. Jednak w ocenie tutejszego Sądu z kwoty 4.800 zł (pozostałej jej z bieżącego wynagrodzenia) skarżąca, nawet po zapłacie kosztów sądowych w wysokości 500 zł (łącznie w obu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym 1.000zł), jest się w stanie utrzymać bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.