Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 629/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. P. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 lutego 2008 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 lipca 2006 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji opisanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, ogólnikowe twierdzenia wyrażone przez skarżącą we wniosku to jest, że "nie posiada ona wolnych środków pieniężnych" oraz o ewentualnej konieczności sprzedaży "będących jej własnością nieruchomości" nie poparte zostały żadnymi dowodami.
W zażaleniu z dnia 23 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
- 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na sądzie pierwszej instancji nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na okoliczność czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania w jej majątku trudnych do odwrócenia skutków,
- 2) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nie dopuszczenie z urzędu dowodów z dokumentów na okoliczność w sytuacji majątkowej skarżącej.
Wskazując na powyższe zarzuty strona sformułowała następujące wnioski:
- - o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz organu II instancji,
- - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu,
- - o dopuszczenie dowodów z załączonych do zażalenia dokumentów prywatnych w postaci zeznania PIT za 2007 r. oraz dowodu otrzymania renty rolniczej w miesiącu czerwcu 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., których istnienie musi wykazać wnioskodawca. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć zarówno szkodę majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, które wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiłaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze, Warszawa 2005).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy skonstatować, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo i zgodnie z prawem rozpoznał wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji. Słusznie Sąd I instancji ocenił, iż przedmiotowy wniosek został sformułowany w sposób lakoniczny i ogólnikowy, bez przedstawienia konkretnych okoliczności wskazujących, iż spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego pełnomocnik skarżącej zaprezentował dokumenty dotyczące sytuacji finansowej strony w postaci zeznania PIT 37 za 2007 r., a także odcinek renty za czerwiec 2008 r. Ponadto w zażaleniu wskazał, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, a jedynie rentę w wysokości 466, 66 zł miesięcznie oraz, że nie posiada przy tym oszczędności ani wartościowego mienia.
Pełnomocnik skarżącej nie przedstawił jednak w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia ogólne stwierdzenie pełnomocnika skarżącej, zgodnie z którym wyegzekwowanie od skarżącej zobowiązania podatkowego w ustalonej przez organy podatkowe wysokości spowoduje nieodwracalne skutki w jej majątku, znaczną szkodę majątkową, a nadto może to doprowadzić do zagrożenia jej egzystencji. Twierdzenie to w żaden sposób nie stanowi uzasadnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nie dopuszczenie przez Sąd I instancji z urzędu dowodów z dokumentów na okoliczność sytuacji majątkowej skarżącej.
Wskazać wobec tego należy, że art. 106 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, ze Sąd w odniesieniu do wniosku strony miałby się domyślać jakie dowody strona chciałaby przedstawić, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ani także w piśmie uzupełniającym z dnia 14 maja 2008 r. nie powołała się na dokumenty, które miałyby się znajdować w aktach rozpoznawanej sprawy, a które Sąd I instancji mógłby dopuścić z urzędu w celu rozpatrzenia ich pod kątem przesłanek ochrony tymczasowej. To na stronie wnioskującej o przyznanie ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek wskazania Sądowi dokumentów, z których strona chciałaby wywodzić określone fakty.
Nie jest wystarczający sam wywód strony, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, szczególnie dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. Dokumenty takie w postaci zeznania PIT 37 za 2007 r. oraz odcinek renty za czerwiec 2008 r., a także informacje dotyczące sytuacji majątkowej strony przedstawiono dopiero na etapie postępowania zażaleniowego.
Wszelkie zatem okoliczności zaprezentowane przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu zażaleniowym mogą stać się przedmiotem badania Sądu, o ile strona złoży powtórny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, dokumentując swoją sytuację finansowo-majątkową uprawniającą do skorzystania z ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.