Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1794/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odmówił M. T. i R. T. (dalej: "Skarżący") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO") z dnia 20 czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. Podstawą prawną wydanego orzeczenia była art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Ze stanu faktycznego przedstawionego przez WSA wynika, że w piśmie z dnia 7 października 2013 r. Skarżący wnieśli, na podstawie art. 86 p.p.s.a., o "ponowne wyznaczenie daty na uiszczenie stosownego wpisu". Podnieśli, że w terminie od dnia 22 lipca do dnia 14 sierpnia 2013 r. przebywali na urlopie poza W. i nie mieli fizycznej możliwości odbioru kierowanej do nich korespondencji. Zauważyli, że wypoczynek ten był zwyczajowym okresem urlopowym i osoba wysyłająca korespondencję powinna była przewidzieć, że w okresie tym odbiór poczty może nie być możliwy.
Tym samym nie dochowała ona należytej staranności. Ponadto Skarżący podkreślili, że uiszczając wpis w dniu 29 sierpnia 2013 r. byli pewni, iż opłacają go za obie skargi. W wezwaniu do jego uiszczenia nie było bowiem informacji, którego roku ono dotyczy. Poza tym wydając postanowienie z dnia 19 września 2013 r. WSA wiedział, że Skarżący opłacili sprawę III SA/Wa 1793/13, a zatem powinien domniemywać, iż zależy im na rozpatrzeniu skargi także w niniejszej sprawie.
Pismami z dnia 31 października 2013 r. wezwano Skarżących do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi przez jego uiszczenie. Nadto wezwano ich do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. W dniu 12 listopada 2013 r. Skarżący uiścili żądany wpis.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołując się na dyspozycję przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazał, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ tego terminu wywołał negatywne dla niej skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać czynności sądowej. W ocenie WSA wspomniana wyżej pozytywna przesłanka umożliwiająca przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
WSA nie dopatrzył się również w podanych przez Skarżących argumentach okoliczności wyłączających winę Skarżących w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia Skarżący podali pobyt na urlopie poza W. w dniach 22 lipca - 14 sierpnia 2013 r. Podnieśli przy tym, iż wypoczynek ten był zwyczajowym okresem urlopowym i osoba wysyłająca korespondencję powinna była przewidzieć, że w okresie tym odbiór poczty może nie być możliwy. Mając na uwadze powyższą argumentację WSA wskazał, że urlopu nie można zakwalifikować jako okoliczności od nich niezależnej, na którą nie mieli wpływu, nagłej lub nieprzewidywalnej, czyli takiej, która w obiektywny sposób uniemożliwia zachowanie terminu. Wręcz przeciwnie należy przypuszczać, że Skarżący mieli świadomość wyjazdu poza W., skoro jak sami zauważyli jest to "zwyczajowy okres urlopowy". Planując urlop w trakcie toczącego się postępowania, strona powinna poinformować Sąd o tym fakcie lub w inny sposób zapewnić możliwość skutecznego prowadzenia korespondencji między nią a Sądem. Takiego zachowania należałoby oczekiwać od osoby starannie dbającej o swoje interesy.
Zdaniem WSA, wbrew twierdzeniom Skarżących, również treść wezwania skierowanego do nich nie pozostawiała wątpliwości, że sprawa III SA/Wa 1793/13 dotyczy tylko jednej skargi Skarżących. Wyraźnie bowiem identyfikowała zaskarżony akt. Poza wskazaniem numeru i daty zaskarżonej decyzji, organu ją wydającego, w wezwaniu tym wyjaśniono także sposób wyliczenia wysokości wpisu. Podano mianowicie, że ustalono go przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 686 zł, tj. w kwocie należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją.
W zażaleniu na postanowienie WSA Skarżący wnieśli o "prawidłowe rozpatrzenie ich sprawy".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący jako przyczynę uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi podali przebywanie na urlopie poza Warszawą w dniach od 22 lipca do 14 sierpnia 2013 r.
W związku nieobecnością Skarżących w powyższym terminie pod wskazanym adresem do doręczeń, pod dwukrotnym awizowaniu przesyłek, zawierających wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi WSA uznał te przesyłki za doręczoną z dniem 12 sierpnia 2013 r., a następnie w zaskarżonym postanowieniu odmówił Skarżącym przywrócenia terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działania WSA są zgodne z prawem.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem okoliczność podana przez Skarżących – przebywanie na urlopie, w dniach, w których awizowane były przesyłki nie można uznać za przeszkodę nieusuwalną. Skarżący nie wykazali okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie uchybionego terminu z przyczyn od nich niezależnych. Okoliczności powyższe świadczą - wbrew twierdzeniom Skarżących - o niedochowaniu przez nich szczególnej staranności. Niewątpliwie Skarżący mogli przed wyjazdem z miejsca zamieszkania na okres ponad dwóch tygodni, poinformować Sąd o tej okoliczności i wyznaczyć osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w jego imieniu. Trudno oczekiwać, że to Sąd będzie ustalał każdorazowo miejsce pobytu strony, której należy doręczyć przesyłkę sądową.
Ponadto, jak słusznie zauważył WSA, w skierowanym do Skarżących w sprawie III SA/Wa 1793/13 wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie było wprawdzie informacji, którego roku ono dotyczy, niemniej treść tego wezwania wyraźnie identyfikowała zaskarżony akt. Poza wskazaniem numeru i daty zaskarżonej decyzji, organu ją wydającego, w wezwaniu tym wyjaśniono także sposób wyliczenia wysokości wpisu. Podano mianowicie, że ustalono go przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 686 zł, tj. w kwocie należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją. W świetle powyższego nie ulegało zatem wątpliwości, że sprawa III SA/Wa 1793/13 i uiszczony do niej wpis, dotyczy tylko jednej skargi Skarżących.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.