Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1174/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek R. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że R. P. wniósł w imieniu własnym i w imieniu drugiego skarżącego pismo, w którym sformułował wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie wypełniając kolejny raz wymogu złożenia go na urzędowym formularzu.
Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie jej w terminie, pomimo wezwania, stosownym wpisem sądowym.
Pismem z dnia 20 października 2014 r. Sąd wezwał skarżącego R. P. działającego w sprawie również jako pełnomocnik skarżącego M. P. o nadesłanie, w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy dwóch wypełnionych urzędowych formularzy tych wniosków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Jednocześnie Sąd pouczył, że prawo pomocy będzie obejmowało przyszłe koszty związane z ewentualną skargą kasacyjną na postanowienie z dnia 7 października 2014 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 30 października 2014 r., formularz wniosku złożył jedynie skarżący R. P. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Tego samego dnia referendarz sądowy wydał zarządzenie pozostawiające wniosek M. P. bez rozpoznania. We wniesionym sprzeciwie na orzeczenia referendarza sądowego R. P. w imieniu własnym i drugiego skarżącego podniósł, że zaskarżone orzeczenia są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
W sprawie nie została wniesiona skarga kasacyjna na postanowienie o odrzucenie skargi, w związku z czym orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 25 listopada 2014r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lutego 2015 r. Sąd I instancji stwierdził, że w realiach sprawy wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego do skargi mógł dotyczyć kosztów sądowych powstałych na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. Przy czym, samo wystąpienie przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. W złożonym formularzu wniosku (już na etapie międzyinstancyjnym), skarżący R. P. domagając się przyznania prawa pomocy zawęził żądanie jedynie do zwolnienia od kosztów sądowych, a z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna od wymienionego postanowienia Sądu z dnia 7 października 2014 r. nie została wniesiona.
W związku z powyższym, wskazane postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 25 listopada 2014 r. Z tym też dniem zakończyło się postępowanie zainicjowane skargą. Z kolei, postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji zaś, gdy dojdzie do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa. W rezultacie Sąd I instancji stwierdził, że brak było podstawy do merytorycznego rozpoznawania wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy. Analogicznie zdaniem Sądu I instancji należało potraktować wniosek M. P. mimo tego, że nie został złożony na urzędowym formularzu.
Od powyższego orzeczenia wywiedzione zostało zażalenie, w którym skarżący R. P. wniósł o uchylnie zaskarżonego "zarządzenia" w całości ponieważ jest ono niezgodne ze stanem faktycznym, a żądany wpis wygórowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie wydane przez Sąd I instancji było prawidłowe. Wskazać należy, że w skarga, którą wnieśli skarżący została odrzucona postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. z uwagi na nieopłacenie jej w terminie. Od powyższego orzeczenia nie została wywiedziona skarga kasacyjna, w rezultacie postanowienie to uprawomocniło się z dniem 25 listopada 2014 r. Z tym też dniem zakończyło się postępowanie zainicjowane skargą. Słusznie Sąd I instancji podniósł, że postępowanie dotyczące prawa pomocy jest postępowaniem o charakterze incydentalnym, co oznacza, że w przypadku zakończenia głównego postępowania – w rozpatrywanej sprawie postępowanie zakończyło się z chwilą uprawomocnienia postanowienia o odrzuceniu skargi – postępowanie wpadkowe, a takim jest postępowanie z zakresu przyznania prawa pomocy staje się bezprzedmiotowe. We wniesionym zażaleniu Skarżący nie zakwestionował zastosowanego przez Sąd I instancji trybu procedowania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Kwestionuje jedynie obowiązek uiszczenia wpisu i jego wysokość, co nawet w przypadku liberalnego traktowania przy rozpatrywaniu zażaleń zasady związania granicami zażalenia (art. 183 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.) nie pozwala w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na pełną kontrolę instancyjną wskazanej podstawy prawnej.
Z tych względów zażalenie jako bezzasadne należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.