Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, sygn. akt SA/Lu 127/09, odmówił P. S. (dalej: skarżący) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowy.
W uzasadnieniu Sąd podał, że zdaniem skarżącego powstanie zaległości podatkowej nie jest przez niego zawinione i spowodowane jest niedotrzymaniem umów przez sponsorów. Zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia mu prowadzenie działalności i uzyskiwanie dochodów. Prowadzona jest wobec niego egzekucja administracyjna i sądowa. Ponadto skarżący oświadczył, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona oraz dwójka dzieci (9 i 3 lata), rodzina utrzymuje się dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z działalności gospodarczej w kwocie 5.000,00 zł miesięcznie oraz z dochodu małżonki skarżącego z tytułu umowy o pracę, w kwocie 1.800,00 zł miesięcznie. W skład majątku małżonków wchodzi mieszkanie (54 m2), nieruchomość rolna (2 ha), działka 6 - arowa i samochód osobowy Audi A6.
Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrując sprzeciw uznał, że przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa wnioskodawcy uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Sąd wskazał, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb rodziny pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest, na miarę swoich możliwości, w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd uznał, iż skarżącemu wraz z rodziną pozostaje, po pomniejszeniu o kwotę około 2.000,00 zł, wydatkowaną na bieżące utrzymanie 4 - osobowej rodziny,kwota pozwalająca uiścić koszty związane z prowadzeniem postępowania (500,00 zł).
Ponadto Sąd wskazał, iż z posiadanych materiałów dowodowych nie wynika, aby zajęcie rachunku bankowego uniemożliwiało prowadzenie działalności gospodarczej czy też zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny.
Pełnomocnik skarżący pismem z dnia 4 sierpnia 2009 r. wniósł zażalenie od powołanego na wstępie postanowienia, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu pomocy przez zwolnienie go od wpisu od skargi.
W uzasadnieniu podniósł, iż błędnie Sąd ocenił, że skarżący jest w stanie ponieść koszty wpisu sądowego. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, a cały przychód jest przeznaczany na funkcjonowanie działalności gospodarczej. Poza tym jest prowadzona egzekucja administracyjna i sądowa.
Konkludując, pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż sytuacja finansowa rodziny skarżącego uzasadnia zwolnienie z kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Z kolei zgodnie art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego, wynika bowiem, że skarżący wraz żoną uzyskują miesięczny dochód w łącznej kwocie 6.800,00 zł. Dokonując porównania tej kwoty z łączną kwotą stałych wydatków wykazanych przez skarżącego, należy przyznać, iż sytuacja materialna skarżącego nie jest zła. Dodatkowo należy zauważyć, iż posiada on nieruchomość rolną o pow. 2 ha, z której powinien osiągać również dochody, chociażby w postaci płodów rolnych, co z kolei powinno wpłynąć na obniżenie ogólnych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny.
Wobec powyższego należy przyjąć, iż obciążenie skarżącego kosztami sądowymi nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego jak też nie pozbawi skarżącego prawa do sądu.
Podsumowując, słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 1 i 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.