Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 1217/04, odmówił M. C. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie, ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2004 roku w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Z akt sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 lutego 2005 roku przyznał M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił w pozostałym zakresie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W dniu 4 marca 2005 roku podjęto próbę doręczenia skarżącemu odpisu tego postanowienia wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie zażalenia tego orzeczenia. Wobec nieobecności adresata pod wskazanym w aktach adresem do doręczeń, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej o czym poinformowano stronę zostawiając stosowne zawiadomienie w skrzynce oddawczej skarżącego. Skarżący nie odebrał przesyłki, w terminie 7 dni od daty pozostawienia jej w placówce, w wyniku czego list został zwrócony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Pismem nadanym w dniu 24 marca 2005 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych od postanowienia z dnia 7 lutego 2005 roku. Podniósł, iż nie odebrał przesyłki z przyczyn niezależnych związanych z niedopełnieniem przez pracownika poczty obowiązków związanych z doręczaniem przesyłek poleconych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z zaskarżonym postanowieniu z dnia 6 lutego 2006 roku zastosował art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej u.p.p.s.a., stosownie do którego, zdaniem Sądu, w razie niemożliwości doręczenia pisma w sposób przewidziany w ustawie, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie pozostawia się w skrzynce na korespondencję. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie pracownik poczty prawidłowo wykonał czynności związane z zastępczym doręczeniem stronie przesyłki. Sąd stwierdził także, że strona nie spełnia przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia określonych w art. 87 § 2 u.p.p.s.a., to jest nie wskazał okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł uchylenie tego orzeczenia.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, którego orzeczenie zaskarżono, nie dostrzegł, że okoliczności faktyczne nie upoważniały go do tego by uznać, iż wypełniona została dyspozycja normy zawartej w art. 73 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie miał bowiem wystarczających powodów aby uznać, że stronie nie doręczono pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65 § 2 u.p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy przesyłka awizowana była jednorazowo w dniu 4 marca 2005 roku, o czym świadczy adnotacja zawarta w potwierdzeniu odbioru przesyłki przez listonosza Urzędu Pocztowego [...]. Tymczasem, aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należało, zgodnie z dyspozycją art. 62 § 2 u.p.p.s.a. zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 roku w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym.
Odesłanie zawarte w tym artykule jest odesłaniem do przepisów wykonawczych, a zatem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. nr 62, poz. 697 ze zm.). Na podstawie tego rozporządzenia poczta zobowiązana jest, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu, pozostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 rozporządzenia).
Jeżeli adresat przesyłki nie zgłosi się w terminie 7 kolejnych dni od końca dnia następnego po dniu pozostawieniu zawiadomienia u adresata, to zgodnie z § 9 ust. 3 tego rozporządzenia pocztowa placówka oddawcza obowiązana jest powtórnie zawiadomić adresata o możliwości odbioru pisma, w terminie kolejnych 7 dni, licząc od końca dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia. Dopiero więc po powtórnym awizowaniu przesyłki pocztowej i bezskutecznym w ten sposób doręczeniu pisma sądowego możliwe było zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, którą przewiduje przepis art. 73 u.p.p.s.a., na który powołuje się Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Stosowanie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnione jest bowiem w sytuacji, gdy pełnomocnik strony nie odebrał wezwania sądowego w trybie określonym w § 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym.
Powołany artykuł ustawy stwarza więc fikcję prawną skutecznego doręczenia go pisma sądowego po uprzednim "podwójnym awizowaniu" i nieodebraniu przez adresata. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia pierwszego pocztowego zawiadomienia u adresata (od dnia zawiadomienia pocztowego wydanego w trybie § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia).
Odmienna interpretacja art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziłaby w konsekwencji do stwierdzenia jego niekonstytucyjności. Zauważyć należy, iż § 9 ust. 3 powołanego rozporządzenia w brzmieniu sprzed 31 marca 2003r. w zakresie w jakim ustanawiał tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek – pism sądowych, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 września 2002r. (sygn. akt SK 35/01, publ. OTK-A z 2002r., nr 5, poz.
60) za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz..483). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego elementy instytucji doręczenia zastępczego, które pozwalają na siedmiodniowe tylko przechowywanie pisma w pocztowej placówce oddawczej, a w następstwie nakładają na urząd pocztowy obowiązek jednokrotnego tylko powiadomienia adresata o przesyłce nie mogą być uznane za uregulowania wystarczające dla realizacji zasady prawa do sądu w aspekcie prawa do uruchomienia procedury przed sądem, zgodnej z wymogami sprawiedliwości. Nadto, w dniu 28 lutego 2006 roku Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygnaturze P13/05 orzekł, iż art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Akta rozpoznawanej sprawy nie zawierają dostatecznych informacji, na podstawie których stwierdzić można było, że dokonano powtórnego zawiadomienia o przesyłce pocztowej. Na odwrotnej stronie tego zawiadomienia brak było bowiem adnotacji, iż awizowano ją powtórnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, chcąc zastosować art. 73 u.p.p.s.a., powinien był zatem wykazać, że adresat nie odebrał przesyłki pomimo dokonania powtórnego zawiadomienia w terminie 7 dni licząc od dnia następnego po dniu sporządzenia ponownego zawiadomienia o możliwości jej odbioru.
Skoro nie zbadano, czy pocztowa placówka oddawcza, to jest Urząd Pocztowy [...] zastosowała się do dyspozycji § 9 ust. 3, w sytuacji o której mowa w § 9 ust. 1 powoływanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, to nie można było zastosować fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 73 u.p.p.s.a. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie miał na tym etapie postępowania, wystarczających podstaw faktycznych by uznać, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia z dnia 7 lutego 2005 roku została skarżącemu doręczona skutecznie.
Skarżący nie mógł tym samym uchybić terminowi do wniesienia zażalenia od tego orzeczenia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien ponownie podjąć czynności zmierzające do doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 7 lutego 2005 roku wraz z pouczeniem o przysługujących mu środkach zaskarżenia od tego orzeczenia. Termin do wniesienia tych środków rozpocznie zaś bieg od daty doręczenia stronie tej przesyłki.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.