Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2013 r. r. (sygn. akt I SA/Bd 741/12), w którym Sąd odmówił G. P. i S. P. (skarżącym) przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu orzeczenia odniesiono się do sytuacji majątkowej skarżących, ich zdolności płatniczych oraz argumentacji i wyjaśniono, że z porównania wysokości otrzymywanych świadczeń oraz wykazanych comiesięcznych wydatków wynika, że po ich opłaceniu skarżący posiadają środki pieniężne umożliwiające opłacenie kosztów toczącego się postępowania. Podniósł także, że skarżący w sposób wybiórczy przedłożyli dokumenty, co w świetle wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów uniemożliwiało wiarygodną ocenę ich sytuacji majątkowej. Sąd wskazał także na przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) i odmówił przyznania prawa pomocy.
Skarżący w zażaleniu, nazwanych przez nich "sprzeciwem", na powyższe postanowienie wskazali, że ponoszą koszty kredytu hipotecznego oraz załączyli dokumenty: pismo z dnia 18 lutego 2013 r., postanowienie z dnia 25 lutego 2013 r. sygn.akt I SA/Bd 741/12 wraz z pismem z dnia 26 lutego 2013 r., zeznanie podatkowe za 2010 r., zeznanie podatkowe za 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżących należało oddalić.
Instytucja przyznania prawa pomocy osobie fizycznej została uregulowana w art. 246 § 1 p.p.s.a. i zgodnie z nią prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie, do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika, iż sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym.
Przechodząc zaś do rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy. Dokonana przez wojewódzki sąd administracyjny analiza wydatków, możliwości płatniczych zaciągniętego kredytu w porównaniu z dochodami otrzymywanymi przez skarżących przy należnym wpisie od skargi w wysokości 100 zł. świadczy o tym, że skarżący wpis w tej wysokości SA w stanie opłacić.
Naczelny Sad Administracyjny zwraca także uwagę, że zgodnie z art. 254 p.p.s.a. rozpoznawanie prawa pomocy należy do wojewódzkich sądów administracyjnych, w związku z czym przedstawienie przez skarżących dodatkowych pism, o których przedstawienie byli wcześniej wzywani, nie może być przez ten Sąd uwzględnione. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" z art. 246 § 1 p.p.s.a., które nakłada na stronę powinność uprawdopodobnienia, a w przypadku wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., wręcz formułuje obowiązek udowodnienia przez stronę obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego Oznacza to, że inicjatywa uprawdopodobnienia i dowodzenia w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek.
Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Brak przedstawienie żądanych dokumentów źródłowych powoduje, że w sytuacji, gdy wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie przedstawi swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób wyczerpujący i jasny, wszelkie wątpliwości przemawiają na jego niekorzyść.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił.