Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 665/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 grudnia 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2003 r. i styczeń, luty, marzec oraz kwiecień 2004 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 4 lutego 2010 r. skarżący wniósł skargę na w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 15 marca 2010 r. wezwano stronę do uiszczenia wpisu od skargi - w kasie Sądu bądź na wskazany rachunek bankowy - z pouczeniem, że jego nieuiszczenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia spowoduje odrzucenie skargi. Pismo wysłano w dniu 18 marca 2010 r. na adres podany przez skarżącego w skardze. Z adnotacji zamieszczonych na przesyłce, zawierającej powyższy dokument wynika, że po dwukrotnym awizowaniu w dniach 22 i 30 marca 2010 r., została ona zwrócona do Sądu w dniu 7 kwietnia 2010 r. Z dokumentacji księgowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącej opłat sądowych wynika, że do dnia 14 kwietnia 2010 r. wpis sądowy od skargi, nie został uiszczony przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. odrzucił skargę.
W dniu 22 kwietnia 2010 r. do Sądu wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wyjaśnił, że nie odebrał wezwania do uiszczenia wpisu, pomimo dwukrotnego zawiadomienia o złożeniu w/w wezwania w placówce pocztowej, z uwagi na przebywanie poza miejscem zamieszkania w Warszawie. Wyjaśnił, że nagły wyjazd poza miejsce zamieszkania spowodowany był chorobą syna, którym się opiekował. Wyjazd ten wynikał bezpośrednio z zaleceń lekarza, który nakazał natychmiastową zmianę miejsca pobytu (zmiana klimatu i otoczenia) syna na okres około 6 tygodni, w celu poprawy stanu dróg oddechowych. Złożył dowód w postaci zaświadczenia lekarskiego. Wyjaśnił, że przebywał w miejscowości S. od dnia 17 marca 2010 r. do dnia 16 kwietnia 2010 r., na co przedłożył oświadczenie K. C. Wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2010 r. uzyskał informacje o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i uiścił wymaganą kwotę na konto Sądu.
Podniósł, że działał samodzielnie i nie korzystał z usług profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem strony, uchybienie terminu do dokonania wpisu sądowego nastąpiło bez jego winy. W ocenie skarżącego, powinien przewidzieć, że zainicjonowanie postępowania sądowoadministracyjnego może skutkować podjęciem dalszych czynności, w tym uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednak przewlekła choroba syna i nagłe pogorszenie jego stanu zdrowia oraz konieczność dbałości o jego zdrowie spowodowało przesuniecie innych kwestii i stało się drugorzędne. Podniósł również, że w miejscowości w której przebywał była bardzo słabo rozwinięta infrastruktura telekomunikacyjna.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Wyjazd strony wraz z synem poza miejsce zamieszkania na okres 6 tygodni, ze względu na potrzebą zmiany miejsca przebywania syna związaną z nagłym pogorszeniem jego zdrowia, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W skardze został wskazany adres zamieszkania, na który prawidłowo została wysłana korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi. Przesyłka zawierająca w/w wezwanie była dwukrotnie awizowana i uznana za doręczoną z dniem 6 kwietnia 2010 r. (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 kwietnia 2010 r.).
W sprawie nie zaistniała przeszkoda niedającą się usunąć, która mogła usprawiedliwić odstąpienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący nie poinformował Sądu o zmianie miejsca pobytu. Skoro uznał, że wyjazd na tak długi okres, bez powiadomienia Sądu o konieczności zmiany adresu był właściwy, to decydując się na takie rozwiązanie przyjął na siebie negatywne konsekwencje tych zaniedbań. Wnosząc skargę miał świadomość, że może być wezwany przez WSA do uzupełnienia braków formalnych lub uiszczenia wpisu sądowego, w związku z czym mógł upoważnić inną osobę do odbioru korespondencji. Powód, dla którego skarżący nie uiścił wpisu nie miał charakteru nadzwyczajnego i nie był spowodowany żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Oznacza to brak staranności w działaniu, który nie był usprawiedliwiony żadnymi okolicznościami. Skarżący nie uprawdopodobnił więc braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik zaskarżył je w całości i wnosząc o jego zmianę i orzeczenie, że termin do uiszczenia wpisu sądowego został przywrócony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdził, że wnosząc skargę do Sądu nie miał świadomości, iż może być wezwany do uzupełnienia braków formalnych lub uiszczenia wpisu sądowego, gdyż działał bez profesjonalnego pełnomocnika. Poza tym, nie miał możliwości upoważnienia innej osoby do odbioru korespondencji, albowiem jedyna osoba pełnoletnia, tj. żona, zamieszkująca razem ze skarżącym, także przebywała poza miejscem zamieszkania.
Skarżący, dbając o swoje obowiązki, sam skontaktował się z sekretariatem sądu, niezwłocznie po ustaniu przeszkody do dokonania przedmiotowej czynności i ustalił bieżący stan przedmiotowej sprawy. Świadczy to o ważności znaczenia ciążących na nim obowiązków i braku wcześniejszej świadomości możliwości przesyłania korespondencji przez Sąd. Podatnik nie miał świadomości o konieczności powiadomienia Sądu o zmianie adresu, skoro nie wyprowadził się z mieszkania na stałe.
Skarżący nie ustalił sam sobie hierarchii ważności ciążących na nim obowiązków, lecz zmuszony był do podjęcia natychmiastowych działań, w postaci wyjazdu, nie mając możliwości zadbania o inne sprawy i to bez swojej winy. Strona nie planowała choroby syna ani pogorszenia jego stanu zdrowia, było to zdarzenie nagłe i nieprzewidziane. Wobec powyższego należy uznać, że powód dla którego skarżący nie uiścił wpisu sądowego miał charakter nadzwyczajny i był spowodowany przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Nie można przypisać mu bowiem braku staranności w działaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy, mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o jego przywrócenie nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione.
Ponadto należy zauważyć, że wskazywane w literaturze, czy orzecznictwie okoliczności, uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych takich jak: przerwa w komunikacji, nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp., są przeszkodami, których nie da się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazywane zaś przez skarżącego okoliczności na pewno do takich nie należą, a w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznaczają brak staranności, wobec czego nie można uznać, że strona uchybiła terminowi z uwagi na brak jej winy.
W niniejszej sprawie to nie skarżący zachorował, lecz jego dziecko. Podatnik miał możliwość podejmowania czynności w postępowaniu, prowadzenia korespondencji z Sądem. Strona powinna się liczyć z faktem, że zostanie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego ze względu na fakt zainicjowania przez nią postępowania sądowoadministracyjnego i choćby dlatego powinna zatroszczyć się o podanie adresu, pod który powinna być do niej kierowana korespondencja. Z zaświadczenia lekarskiego, dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wynika, że dziecko wymaga leczenia klimatycznego poza miejscem zamieszkania przez ok. 6 tygodni. Powyższa okoliczność nie uzasadnia jednak nieodbierania korespondencji przez ojca dziecka. Świadczy jedynie, że wskazana jest zmiana klimatu przez syna skarżącego. Przebywając z dzieckiem na wsi skarżący mógł znaleźć sposób, by powiadomić Sąd o zmianie adresu do korespondencji, nawet jeżeli było to tylko na parę tygodni.
Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zaprezentowaną w nim argumentację należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.