Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia H. N. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 360/16, mocą którego odrzucono jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 28 października 2015 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia wynika, że zostało ono skutecznie doręczone skarżącej 3 listopada 2015 r. Zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie, zgodnie z którym ewentualną skargę należy wnieść w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Z kolei przesyłka polecona zawierająca skargę nadana została przez skarżącą w urzędzie pocztowym 8 lutego 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że trzydziestodniowy termin do złożenia skargi w niniejszej sprawie upłynął 3 grudnia 2015 r. Tymczasem skargę nadano do Sądu dopiero w dniu 8 lutego 2016 r. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) Sąd skargę odrzucił.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podkreśliła, że w postanowieniu, którego dotyczy skarga, wystąpił błąd: organ w sentencji postanowienia orzekł o niedopuszczalności "zażalenia", zamiast "odwołania". Skarżąca wniosła o sprostowanie tego błędu. W jej przekonaniu Kolegium winno było sprostować ten błąd przed wniesieniem przez nią skargi. Skarżąca dodała, że "przepisy prawa" wyraźnie stanowią, iż w przypadku sprostowania postanowienia termin do wniesienia skargi do sądu biegnie od doręczenia postanowienia o sprostowaniu, które w tej sprawie wydano 5 stycznia 2016 r. Ponadto za przyjęciem takiej daty przemawia również fakt, że sprostowania dokonano na wniosek skarżącej a nie z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu między skarżącą i Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej odrzucenie, było to, od jakiej daty należało liczyć termin do wniesienia skargi na postanowienie SKO z 28 października 2015 r.
Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotna jest sekwencja zdarzeń: 28 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie, w którym stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na decyzję Wójta Gminy B. z 21 maja 2013 r. (decyzja uchylająca decyzję tego organu z 31 stycznia 2012 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 r.). Kolegium uznało, że skoro skarżąca złożyła wniosek o rektyfikację decyzji wójta i postępowanie w tej sprawie nadal się toczy, to nie rozpoczął jeszcze biegu termin do wniesienia od niej odwołania. Postanowienie z 28 października 2015 r. doręczono skarżącej 3 listopada 2015 r.; zawierało ono pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu w terminie 30 dni od daty jego doręczenia.
Skarżąca w piśmie z 23 listopada 2015 r. wniosła o sprostowanie omyłki w sentencji postanowienia z 28 października 2015 r., bowiem organ winien był stwierdzić niedopuszczalność odwołania a nie zażalenia.
Postanowieniem z 5 stycznia 2016 r. Kolegium, działając na podstawie art. 215 § 1 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.; dalej: o.p.) postanowiło sprostować oczywistą omyłkę w postanowieniu z 28 października 2015 r. w ten sposób, że słowo "zażalenia" zastąpić słowem "odwołania". Postanowienie to doręczono skarżącej 8 stycznia 2016 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia na nie zażalenia do Kolegium w terminie 7 dni od jego doręczenia.
Skarżąca 8 lutego 2016 r. wniosła do Sądu skargę na postanowienie Kolegium z 28 października 2015 r. twierdząc, że zachowała termin do jej wniesienia, bowiem termin ten rozpoczął bieg od doręczenia jej postanowienia z 5 stycznia 2016 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu z 28 października 2015 r.
Skarżąca argumentację taką podtrzymała także w rozpatrywanym przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleniu.
W pierwszej kolejności należy krytycznie odnieść się do tego, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie przedstawił opisanego wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie dokonał jego analizy pod kątem stwierdzenia, czy skarżąca złożyła skargę od postanowienia SKO z 28 października 2015 r. w terminie. Tymczasem okoliczności te mają w sprawie kluczowe znaczenie; drugorzędne znaczenie ma natomiast okoliczność, na której Sąd pierwszej instancji oparł swoje orzeczenie, tj. że skarżącą prawidłowo pouczono w postanowieniu z 28 października 2015 r. o możliwości wniesienia skargi w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Skoro skarżąca w skardze wyraźnie wskazała, że liczy termin do wniesienia skargi od dnia doręczenia jej postanowienia z 5 stycznia 2016 r. (najpewniej na podstawie art. 213 o.p.), a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie twierdząc, że termin do wniesienia skargi zaczął bieg jednak od dnia doręczenia skarżącej postanowienia z 28 października 2015 r. (opierając się na art. 215 o.p.), to Sąd pierwszej instancji winien był wyjaśnić, dlaczego uznał w tym sporze stanowisko Kolegium za prawidłowe.
Tymczasem Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu nie odniósł się wcale do istoty sporu. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł jednak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem Sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił.
Jak słusznie w odpowiedzi na skargę wyjaśniło Kolegium, "przepisy prawa", na które powołuje się skarżąca i które umożliwiają wniesienie skargi do sądu dopiero od daty doręczenia decyzji (postanowienia) o sprostowaniu decyzji (postanowienia), dotyczą innej sytuacji, niż zaistniała w analizowanej sprawie. Artykuł 213 o.p., który najpewniej miała na myśli skarżąca powołując się na "wyraźne przepisy prawa", odnosi się bowiem do uzupełnienia decyzji (postanowienia – na podstawie art. 219 o.p.) co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (podkr. NSA). Zgodnie z art. 213 § 4 o.p. w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Nie może jednak budzić wątpliwości, że § 4 tego przepisu odnosi się do decyzji bądź postanowienia o sprostowaniu, o których mowa w jego § 1.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało tego rodzaju sprostowania, lecz sprostowania dotyczącego oczywistej omyłki pisarskiej, do której zastosowanie miał art. 215 o.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Ten przepis nie zawiera jednak regulacji analogicznej do art. 213 § 4 o.p. To oznacza, że termin do wniesienia skargi od sprostowanego postanowienia biegnie bez zmian od daty jego doręczenia.
W konsekwencji w analizowanej sprawie wydanie i doręczenie skarżącej postanowienia z 5 stycznia 2016 r. pozostawało bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi na postanowienie Kolegium z 28 października 2015 r. To zaś oznacza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał skargę skarżącej za spóźnioną i z tego powodu ją odrzucił.
Jak stanowi art. 184 p.p.s.a. mający w tej sprawie zastosowanie na mocy odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną także wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalić.