Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Kr 740/11 oddalił wniosek Stowarzyszenia S. w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację Wójta Gminy C. z dnia 8 lutego 2011 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie na jej rzecz doradcy podatkowego. We wniosku wskazano, iż wartość majątku i środków finansowych Stowarzyszenia wynosi 336.739,62 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 383.613,39 zł, zaś rok obrotowy 2010 Stowarzyszenie zamknęło zyskiem w wysokości 57.098,74 zł. Wnioskodawca dysponuje pięcioma rachunkami bankowymi (trzy w Banku Spółdzielczym w S., a dwa w Banku Spółdzielczym w W., których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił łącznie 349.181,98 zł (odpowiednio: 150.611,96 zł, 93.117,00 zł, 56.346,37 zł, 45.558,24 zł i 3.548,41 zł).
Dochodami Stowarzyszenia są dofinansowania z PFRON, dotacje, subwencja oświatowa oraz dochód ze zbiórki publicznej i sprzedaży wyrobów wykonanych przez osoby niepełnosprawne. Dochody te służą realizacji zadań publicznych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż działalność Stowarzyszenia jest niedochodowa. Wnioskodawca nie posiada dochodów innych, niż dofinansowanie, subwencja, dotacje dotyczące jednostek samorządu terytorialnego. Wśród członków Stowarzyszenia nie są zbierane składki – ich działalność jest dobrowolna i wolontaryjna. Stowarzyszenie nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi. Posiada zaległość w ZUS, co również utrudnia sytuację finansową Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając objęte zażaleniem postanowienie podniósł, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest Stowarzyszenie, nie zaś jakakolwiek jego jednostka organizacyjna. To stowarzyszenie posiada osobowość prawną, to ono wystąpiło o wydanie interpretacji indywidualnej.
Skutki wydanej interpretacji dotyczą całego stowarzyszenia, nie zaś wyłącznie jego jednostki organizacyjnej, niezależnie od tego, czy aktualnie inne jednostki organizacyjne mogłyby z nich skorzystać. Dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy konieczne jest zatem uwzględnienie całego majątku stowarzyszenia, a nie wyłącznie Zakładu Aktywności Zawodowej w W., który nie jest stroną niniejszego postępowania. Nadto Sąd podniósł, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,) dalej u.p.p.s.a., wiążą przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wyłącznie z okolicznością, czy posiada ona środki na poniesienie ewentualnych kosztów postępowania. Przyznać prawo pomocy można wyłącznie wówczas, gdy strona wykaże, że nie posiada na ten cel żadnych środków – w wypadku przyznania prawa pomocy w zakresie pełnym, względnie środków na poniesienie całości kosztów – gdy chodzi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Ustawa nie pozostawia sądowi administracyjnemu możliwości zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy osoba prawna dysponuje środkami, pozwalającymi na poniesienie takich wydatków. Brak jest również podstaw do przyznania pomocy ze względów innych, niż ocena sytuacji materialnej osoby prawnej. Nie może zatem zostać uwzględniony argument, że strona skarżąca zasługuje na przyznanie żądanej pomocy z uwagi na charakter działalności, którą prowadzi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie oraz o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podniosło, iż nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 2 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek w prawidłowy sposób, gdyż wydając objęte zażaleniem rozstrzygnięcie uzasadnił z jakich względów wskazał, że strona skarżąca nie spełnia wymogów przyznania jej prawa pomocy określonych w ustawie.
Sąd na podstawie oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy ocenił tym samym, w sposób prawidłowy, że okoliczności tam wskazane nie pozwalają na przyznanie Stowarzyszeniu prawa pomocy na zasadzie wynikającej z art. 246 § 2 u.p.p.s.a. Sąd prawidłowo też i w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wymogów o których mowa w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w związku z art. 166 tej ustawy wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia z jaki względów oddalił wniosek podatniczki w części zwolnienia jej od obowiązku poniesienia pełnych kosztów postępowania oraz przyznania jej profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie świadczy o rozpoznaniu przez Sąd wniosku podatniczki o przyznanie prawa pomocy w sposób rzetelny i nie naruszający zasad postępowania.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.