Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 103/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek P. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia solidarnego wpisu sądowego od skargi M. B.-D. i P. D. (zwanych dalej "Skarżącymi") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., po wznowieniu postępowania.
Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 grudnia 2015 r., tj. skargę na:
- 1) decyzję nr [...], w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 r., po wznowieniu postępowania,
- 2) decyzję nr [...], w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r., po wznowieniu postępowania,
- 3) decyzję nr [...], w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., po wznowieniu postępowania.
Sprawy te zarejestrowano w Sądzie w ww. kolejności pod sygn. akt: I SA/Sz 101/16, I SA/Sz 102/16 i I SA/Sz 103/16.
W dniu 12 stycznia 2016 r. P. D. uiścił na rachunek Sądu kwotę 300 zł tytułem: (cyt.) "wpis od trzech skarg na decyzje SKO nr [...] [...] [...]". Sąd uznał zatem, że kwota 300 zł została uiszczona tytułem wpisu sądowego – po 100 zł do każdej ze spraw o ww. sygnaturach.
W każdej ze spraw Przewodniczący Wydziału I Sądu wydał zarządzenia z dnia 2 lutego 2016 r. o wezwaniu do uzupełnienia solidarnego wpisu sądowego od skargi o kwotę 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia złożonej skargi.
Do każdego ze Skarżących wystosowano osobną przesyłkę zawierającą: pismo przewodnie z dnia 4 lutego 2016 r. opatrzone sygn. akt I SA/Sz 101-103/16; odpisy zarządzeń wydanych w sprawach I SA/Sz 101/16, I SA/Sz 102/16 i I SA/Sz 103/16, pouczenie. Przesyłki doręczono Skarżącym skutecznie: P. D. w dniu 15 lutego 2016 r., M. B.-D. - w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") - 23 lutego 2016 r.
P. D. w dniu 16 lutego 2016 r. uiścił na rachunek bankowy Sądu kwotę 100 zł, tytułem: (cyt.) "wpis sygn. akt I SA/Sz 101/16". Skarżący nie uiścili natomiast uzupełniających wpisów sądowych w sprawach I SA/Sz 102/16 i I SA/Sz 103/16.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 103/16, Sąd odrzucił skargę Skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., po wznowieniu postępowania.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia doręczono P. D. w dniu 30 marca 2016 r.
W dniu 6 kwietnia 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Skarżący złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, uiszczając jednocześnie na rachunek bankowy Sądu kwotę 200 zł tytułem: (cyt.) "wpis sygn. I SA/Sz 102/16".
W uzasadnieniu wniosku Skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania, skutkujący wydaniem postanowienia z dnia 18 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi.
Skarżący stwierdził, że brak uzupełnienia wpisu - który stanowił przyczynę odrzucenia skargi - nie został przez niego zawiniony.
Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący w wyznaczonym przez Sąd terminie nie uiścił uzupełniającego wpisu sądowego od skargi, o czym przesądzono w postanowieniu z dnia 18 marca 2016 r. Wątpliwości Sądu nie budzi również to, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Skarżącego ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jej skargi. Niekwestionowane także jest, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. Złożenie przedmiotowego wniosku nastąpiło zaś w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (30 marca 2016 r. – data doręczenia Skarżącemu ww. postanowienia z dnia 18 marca 2015 r., 6 kwietnia 2016 r. – data nadania wniosku w urzędzie pocztowym).
Zdaniem WSA, Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ braku należytej staranności w zapoznawaniu się z kierowaną do Skarżącego korespondencją Sądu nie można kwalifikować jako brak winy. Skarżący nie kwestionuje, że skierowana do niego przesyłka była kompletna i obok pisma przewodniego oraz pouczenia zawierała odpisy trzech zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I, którymi w każdej ze spraw o kolejnych sygnaturach akt (tj.: I SA/Sz 101/16, I SA/Sz 102/16, I SA/Sz 103/16) wezwano go do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skarg wniesionych na decyzje podatkowe, szczegółowo opisane w każdym z zarządzeń (przez podanie daty numeru i przedmiotu decyzji).
Skarżący twierdzi, że dokładnie zapoznał się tymi dokumentami i zauważył, że zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu różnią się pewnymi szczegółami, jednakże z uwagi na treść pisma przewodniego uznał, że jest to jedno zarządzenie dotyczące sprawy I SA/Sz 101/16. Takiego postępowania nie można uznać za staranne dbanie o własne interesy, zwłaszcza, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby Skarżący podjął jakiekolwiek kroki celem zweryfikowania, czy jego tok myślenia jest prawidłowy (np. poprzez zwrócenie się do Sądu telefonicznie, bądź pisemnie o wyjaśnienie tej kwestii, czy też poprzez zasięgnięcie porady innej osoby mogącej wyjaśnić mu znaczenie i skutki niewykonania wszystkich znajdujących się w przesyłce wezwań). Zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I były sformułowane zrozumiale i nie wymagały specjalistycznej wiedzy, aby je wykonać.
Sąd wskazał, że to nie pismo przewodnie wyznaczało treść i zakres zobowiązań nałożonych przez Sąd na Skarżącego. Pismo to zresztą, stosownie do § 12 zarządzenia nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, sporządzone zostało na specjalnym formularzu używanym do tego typu rutynowych czynności. Z treści pisma wyczytać także można było, że Sąd przesyła "trzy odpisy zarządzeń", co jasno wskazywało, że do Skarżącego skierowanych zostało więcej aniżeli jedno zarządzenie. Za wadę uniemożliwiającą Skarżącemu należyte wywiązanie się z nałożonych obowiązków nie sposób również uznać faktu przesłania odpisów zarządzeń jedną przesyłką - za jednym pismem przewodnim (co uczyniono z uwagi na zasadę ekonomiki i szybkości postępowania sądowego), czy też spięcia pism zszywkami (zgodnie z § 11 ww. zarządzenia nr 14, arkusze pisma wysyłanego przez sąd należy trwale połączyć), które adresat może w każdej chwili usunąć.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazał na elementy, które, w jego ocenie, wprowadzały w błąd i dotyczyły wskazania w piśmie przewodnim jednej sygnatury akt sprawy (I SA/Sz 101-103/16), tytuł pisma przewodniego i sformułowanie "odpis zarządzenia", a także sformułowanie w treści pisma przewodniego informacji o doręczeniu "trzech odpisów zarządzeń" (tj. informacji sugerującej o wydaniu jednego zarządzenia, przesłanego w trzech odpisach".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiadało ono prawu.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd przywraca uchybiony termin, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy do strony (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W rozpatrywanej sprawie (I SA/Sz 103/16) Skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia solidarnego wpisu sądowego od wniesionej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 grudnia 2015 r. [...] w kwocie 100 zł (k. 10). Z kolei na str. 15 akt sądowych znajduje się doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu dotyczące spraw I SA/Sz 101-103/16, w którym wyraźnie napisano o doręczeniu trzech odpisów zarządzeń. Z zestawienia tych dwóch pism wynika, że Skarżący miał świadomość, iż został wezwany osobno, odrębnymi zarządzeniami, do uzupełnienia wpisu sądowego. Nie zmienia tego fakt doręczenia trzech zarządzeń razem z jednym pismem o doręczeniu.
Powyższe oznacza, że nie można w tej sytuacji mówić o braku winy Skarżącego, co uzasadniałoby uwzględnienie zażalenia.
W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. [pic]