Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek D.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oceniając informacje wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów Sąd stwierdził, że stały dochód, uzyskiwany przez Skarżącą i jej małżonka, wielokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi. Wskazał także na wysokość środków finansowych pozostającą na rachunkach bankowych obojga małżonków. Sąd zwrócił uwagę także na okoliczność, że Skarżąca przedstawiła wyłącznie wybrane przez siebie fragmenty wyciągów z rachunków bankowych, podczas gdy wezwanie Sądu wyraźnie obejmowało pełne wyciągi, obrazujące wszystkie operacje. Sąd podkreślił również niewielką wysokość wpisu – 133 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych.
W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że postawienie Sądu jest dla niej krzywdzące i niesprawiedliwe. Wskazała, że niesprawiedliwa decyzja skarbowa ustalająca wysokość podatku od spadku, którego nie posiada, została wyegzekwowana i w poczuciu pokrzywdzenia Skarżąca uznała, że ma prawo do ustawowej pomocy w postępowaniu sądowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania związanych z udziałem w postępowaniu przez stronę (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270., dalej p.p.s.a.). Uwarunkowanie dostępu do sądu od ponoszenia opłat sądowych nie stanowi pozbawienia tego prawa, o ile opłaty te nie są nadmierne, a strona ma możliwość uzyskania zwolnienia z nich z uwagi na swoją sytuację finansową i sytuacja ta zostanie dogłębnie oceniona w postępowaniu dotyczącym zwolnienia od opłat (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 grudnia 2003 r., 47375/99 w sprawie Pogorzelec przeciwko Polsce, opubl. w Lex pod nr 101042).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (np. poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania.
Przepis ten nakłada ponadto na stronę wnioskującą o przyznanie jej prawa pomocy obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. W tym celu winna ona złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając zażalenie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie ze złożonego wniosku i dodatkowych dokumentów wynika, że Skarżąca osiąga miesięczne dochody w wysokości 3.300 zł brutto, a jaj mąż w wysokości 3.150 zł brutto – co daje łącznie kwotę 6.450 zł. Słusznie sąd pierwszej intencji zauważył, że wpis w niniejszej sprawie wynoszący 133 zł, w niewielkim stopniu przekracza najniższy z możliwych wpisów pobieranych w postępowaniu sądowoadministracyjnym (100 zł). Zestawiając tę wartość z wysokością miesięcznych dochodów Skarżącej i jej męża trudno uznać, że zapłata 133 zł spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącej i jej rodziny.
Z tych względów zażalenie jako bezzasadne należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.