Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 434/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J. S.-W. (dalej jako "Skarżąca"), zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 434/12, w przedmiocie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 22 marca 2012 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r.
Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, podobnie jak jej mąż i wspólnie z nim utrzymuje się z zasiłku z tytułu bezrobocia w kwocie netto 549,48 zł, opłata sądowa od skargi kasacyjnej przekracza jej możliwości finansowe, nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych, a jedynym majątkiem wspólnym małżonków jest mieszkanie o pow. 45 m² i nieruchomość rolna o pow. 0,30 ha. Skarżąca oświadczyła, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. 500 zł (opłaty za energię elektryczną, wodę, kanalizację, ogrzewanie), a na leki wydaje ok. 50 zł.
Poprzedni wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 434/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił, a postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FZ 694/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie.
Uzasadniając odmowę zmiany postanowienia z dnia 3 lipca 2012 r., Sąd pierwszej instancji przytoczył regulację zawartą w art. 164 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", argumentując, że w przypadku prawa pomocy zmiana okoliczności musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w sytuacji zmiany polegającej na pogorszeniu się warunków materialnych Skarżącej, co musiałaby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w sposób, który uzasadniałyby ponowne zajęcie się kwestią zwolnienia jej od poniesienia kosztów sądowych. Sąd zauważył, iż Skarżąca podała dokładnie te same dane, a przedstawione okoliczności niczym nie różnią się od tych, które były przedmiotem rozważań sądów dwóch instancji. W efekcie powyższego Sąd stwierdził, iż nie może uwzględnić aktualnego wniosku Skarżącej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 P.p.s.a., polegające na oddaleniu wniosku w zakresie zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie i nieprzyznanie Skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości.
Uzasadniając zażalenie, poza okolicznościami wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy, podniosła dodatkowo, iż Sąd odmawiając przyznania jej prawa pomocy naraża ją ponownie na konieczność zaciągnięcia pożyczki u rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji, zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie.
Z przedstawionego wniosku nie wynika zaś, iż w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W nowym wniosku Skarżąca powołuje w istocie te same okoliczności co poprzednio. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 165 P.p.s.a., uznając, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 3 lipca 2012 r., jako że argumentacja wniosku o zmianę tego orzeczenia nie różniła się od poprzedniej, podnoszonej w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie wskazywała na żadną zmianę okoliczności, a tym bardziej taką, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem Skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Skarżąca również w treści zażalenia nie podniosła jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia z dnia 3 lipca 2012 r., które uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia. Wręcz przeciwnie, także w zażaleniu powołała te same okoliczności wskazując jedynie, iż będzie zmuszona ponownie zaciągnąć pożyczkę.
Skoro Skarżąca nie wykazała zaistnienia takich zmian w swej sytuacji materialnej, które przy uwzględnieniu dyspozycji zawartej w art. 165 P.p.s.a. stanowiłyby podstawę do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 3 lipca 2012 r., to zasadna zatem była odmowa zmiany tego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.