Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1008/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 czerwca 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą moc. Postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł.
Sąd stwierdził, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie WSA, tego rodzaju zmiana w przypadku skarżącej nie wystąpiła.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że od 2000 r. toczą się postępowania administracyjno-sądowe w sprawie opodatkowania w Polsce świadczenia jakie otrzymują z USA osoby pozostałe przy życiu po weteranie II wojny światowej sił zbrojnych USA. Postępowania ta pochłonęły już spore koszty. Obecnie trwa sezon grzewczy, strona dokonuje koniecznych opłat i ponosi koszty bieżącego utrzymania. W obecnej chwili toczą się postępowania przed WSA w Gliwicach dotyczące zwolnienia z wpisu w sprawie I SA/Gl 7/14 (100 zł) oraz otrzymania wezwania do uiszczenia wpisów w sprawach I SA/Gl 169/14 i I SA/Gl 170/14 (po 100 zł). Skarżąca składa też zażalenia na postanowienie WSA w sprawie I SA/Gl 1007/12. Ponadto toczą się sprawy przed Urzędem Skarbowym i Dyrektorem Izby Skarbowej w Katowicach za 2012 i 2013 r. W związku z powyższym strona wniosła o zwolnienie jej z uiszczenia opłaty powyżej 50 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 p.p.s.a. nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Argumentując a contrario, z art. 165 p.p.s.a. wynika, że nie mogą być uchylane i zmieniane postanowienia niekończące postępowania, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne, jeśli brak jest zmiany okoliczności sprawy.
Z przedstawionego wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W nowym wniosku strona powołuje bowiem podobne okoliczności co poprzednio.
W związku z tym, że w ponownym wniosku nie powołano żadnej nowej okoliczności, a zwłaszcza takiej, która mogłaby zmienić kierunek rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym składzie nie było konieczności ponownego wzywania strony o udokumentowanie jej sytuacji w zakresie zmian. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 p.p.s.a. sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Stwierdzone różnice w powoływanych przez wnioskodawcę okolicznościach mogą zostać uznane za nieistotne.
Należy zgodzić się z WSA, że skarżąca jest osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczenia o charakterze socjalnym. Świadczenie jest stałe i zapewniające stronie pokrycie podstawowych wydatków życiowych, a także umożliwiające jej opłacenie kosztów sądowych, w tym opłat należnych w niniejszej sprawie, gdyż uiściła ona w toku postępowania wpis od skargi w wysokości wynikającej z postanowienia z dnia 4 października 2012 r. Strona nie wskazała, by również koszty jej utrzymania uległy zwiększeniu w stosunku do stanu opisanego we wniosku z dnia 29 września 2012 r.
Na marginesie należy jednie wskazać, że postanowieniami z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 7/14, I SA/Gl 169/14 oraz I SA/Gl 170/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Oznacza to, że koszty tych postępowań nie obciążą budżetu strony.
Mając powyższe na uwadze, Na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sad Administracyjny orzekł jak w sentencji.