Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Go 560/09, mocą którego oddalono wniosek Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W motywach orzeczenia Sąd opisał stan sprawy. Wskazał, że 15 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Podał, że przewlekle choruje. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę (2300 zł brutto) i renty (1993,74 zł brutto), z czego musi pokryć także koszty prywatnych wizyt u lekarzy i leków. Nie posiada oszczędności ani majątku i prowadzona jest wobec niego egzekucja. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r. Sąd uwzględnił wniosek strony w części ustanawiając pełnomocnika oraz zwalniając ją z obowiązku uiszczania wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł.
Wniosek rozpoznawany w niniejszej sprawie skarżący złożył w efekcie wezwania go do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku oddalającego skargę. We wniosku skarżący powtórzył dane o źródłach dochodów, których wysokość zwiększyła się (renta 2136,09 zł). Podał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, a wartość jego miesięcznych wydatków wynosi 3182 zł.
Sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska zawartego w postanowieniu z 17 lutego 2010 r., bowiem nie wystąpiła zmiana okoliczności sprawy. Podkreślił, że sytuacja materialna skarżącego nie tylko nie pogorszyła się w porównaniu ze stanem z poprzedniego wniosku, ale polepszyła się z uwagi na wzrost wysokości renty i niewielkie zmniejszenie wydatków. Dodał, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Wszystkie okoliczności przywołane w nowym wniosku Sąd wziął pod uwagę wydając postanowienie z 17 lutego 2010 r., gdyż przywołano je także we wniosku uprzednim. To spowodowało oddalenie wniosku.
W zażaleniu sporządzonym przez adwokata strona zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 246 § 1 P.p.s.a. z uwagi na nieuwzględnienie wniosku strony.
Skarżący ponownie opisał swoją sytuację materialną (wspomniał o wysokości dochodów, chorobie, kosztach leczenia i utrzymania, postępowaniach egzekucyjnych) i dodał, że we wniosku nie wskazał miesięcznych kosztów ubioru (ok. 100 zł), zakupu środków higienicznych (ok. 150 zł), kosztów zaspokajania potrzeb kulturowych (ok. 100 zł), bowiem wydawały mu się one oczywiste, niewymagające wyszczególnienia we wniosku.
Odnosząc się do przesłanek z art. 165 P.p.s.a. skarżący stwierdził, że przez zmianę okoliczności sprawy uzasadniającą weryfikację postanowienia z 17 lutego 2010 r. należy rozumieć także pojawienie się nowych kosztów postępowania, których skarżący nie jest w stanie pokryć. Ponadto fakt "niemożliwości zadysponowania środkami finansowymi" uzasadnia wniosek strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji był ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek – obejmujący prawo pomocy w zakresie całkowitym – został przez ten Sąd uwzględniony w części, poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Co za tym idzie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że kolejny wniosek strony w zakresie prawa pomocy musi być rozpatrzony na zasadzie wynikającej z art. 165 P.p.s.a. Jak stanowi wskazany przepis, postanowienie niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy (...).
Należy zauważyć, że – wbrew twierdzeniu pełnomocnika – pojawienie się nowych opłat w niniejszej sprawie nie jest nową okolicznością, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. Pierwszy wniosek strony został bowiem rozpoznany pod kątem wszystkich ewentualnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogły w niej wystąpić. Taki zakres rozpatrzenia wniosku wyznaczył skarżący oczekując zwolnienia od kosztów sądowych w całości, a więc od wszystkich kosztów tegoż postępowania, a nie tylko od wpisu od skargi, czyli kosztu, który wystąpił na etapie rozpatrywania pierwszego wniosku. Za bezzasadny należy uznać także zarzut o "niemożliwości zadysponowania środkami" – tj. okoliczności, której skarżący bliżej nie wyjaśnia, a z treści zażalenia także nie można wywnioskować, co miał na myśli. Można domyślać się, że chodzi tu albo o stosunek dochodów do wydatków, albo o prowadzone egzekucje, jednakże okoliczności te również były wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu pierwszego wniosku i nie uległy istotnej zmianie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji co do braku pogorszenia się sytuacji materialnej skarżącego w porównaniu z sytuacją opisaną w pierwszym wniosku. Również w zażaleniu skarżący nie wskazał żadnych okoliczności mogących o tym świadczyć. To powoduje, że wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.