Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 1024/07, wydanym na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z 3 czerwca 2008 r. oddalającego skargę M. F. i M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 4 października 2007 r., Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.
Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. i odmowy stwierdzenia nieważnośći tej decyzji, wniesionej przez pełnomocnika skarżących – adwokata, nie został uiszczony wpis stały. WSA wskazał, że od skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie dotyczącej postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu bez względu na przedmiot sprawy pobiera się wpis stały, który stosownie do przepisu § 2 ust. 5 oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł.
Z kolei stosownie do art. 221 w zw. z art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak należytego opłacenia skargi kasacyjnej podlegającej opłacie stałej, a wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego, skutkuje odrzuceniem tej skargi bez wzywania do uiszczenia opłaty.
Takiej opłacie podlegała skarga kasacyjna w sprawie M. i M. F. Wpis nie został uiszczony, mimo że skargę kasacyjną wniósł adwokat.
W zażaleniu na postanowienie M. F. i M. F. wnieśli o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 178, art. 221, art. 230 i art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 1 c, które to uchybienie miało bardzo istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie to zdaniem autora zażalenia polegało w szczególności na obrazie art. 221 i art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji przyjął, iż przedmiotem skargi kasacyjnej jakoby jest tylko kwestia stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. wydana w formie nakazu płatniczego zobowiązania pieniężnego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2001 r., w sytuacji gdy wnioskiem alternatywnym rozpoznawanej w I instancji skargi z dnia 6 listopada 2007 r. był przecież także wniosek o uchylenie powołanego nakazu.
Ten alternatywny wniosek w postępowaniu przed Sądem I instancji występował jako równoprawny obok wniosku o stwierdzenie nieważności podatkowej decyzji wymiarowej.
Przedmiotem wniesionej przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej z dnia 7 sierpnia 2008 r. jest nie tylko sprawa podatkowa, lecz także ocena legalności konkretnej decyzji, ustalającej wymiar podatku w kwocie 82.365, 50 zł. Opłata sądowa należna od wartości przedmiotu zaskarżenia powinna zdaniem skarżących być opłatą stosunkową, naliczoną zgodnie z § 1 pkt 3 z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje
Zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Art. 128 ustawy stanowi, że: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.".
Podatnicy – skarżący nie wnieśli odwołań od decyzji wymiarowych Wójta Gminy P. z 22 stycznia 2001 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za ten rok. Po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia odwołania decyzje stały się ostateczne. Nie mogły być przedmiotem skarg do sądu administracyjnego z uwagi na postanowienia art. 34 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), a obecnie art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W grudniu 2005 r. skarżący – podatnicy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych z powodu wydania ich z rażącym naruszeniem prawa; wszczęli szczególne postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 października 2007 r. ostatecznie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. WSA oddalił skargę M. i M. F. na decyzję SKO w K. z 4 października 2007 r. dotyczącą odmowy "stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia 22 stycznia 2001 r."
Wyrok WSA z 3 czerwca 2008 r. był zatem wydany w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 i n. Ordynacji podatkowej), a skarga kasacyjna podlegała wpisowi stałemu na podstawie przepisów powołanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu będącym przedmiotem rozpoznawanego zażalenia.
Podatnik, który nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej nie mógł spodziewać się, że w postępowaniu "nadzwyczajnym" zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji to jego zaniedbanie nie będzie miało wpływu na wynik sprawy, a organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozpozna sprawę zakończoną w "zwykłym" postępowaniu wymiarowym w jej całokształcie. Byłoby to działanie w "trzeciej", a nawet w "czwartej" instancji.
Jeżeli chodzi o zamieszczony w rozpoznawanym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia "opłaty" stałej (wpisu od skargi kasacyjnej), to kwestia ta została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, zakończonym ostatecznie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 549/08, stąd też nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postanowieniu.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.