Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 451/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A. J. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 marca 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2008 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podniosła, że wniosek uzasadniony jest okolicznością, iż organ wszczął postępowanie egzekucyjne, co może narazić stronę na niepowetowaną szkodę, a decyzja jest rażąco wadliwa.
Sąd wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, powołując się na treść przepisu art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej P.p.s.a., że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki określone w ww. przepisie wymagają konkretyzacji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w samym wniosku. Okoliczności przemawiające za wydaniem rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania decyzji lub czynności spoczywają na wnioskodawcy i powinny zostać one poparte stosownymi dokumentami, z których wynikałby np. stan majątkowy danego podmiotu.
W ocenie Sądu argumentacja zawarta we wniosku jest niewystarczająca, by można było go uwzględnić i stwierdzić zaistnienie przesłanek z art. 61 P.p.s.a. Strona nie wyjaśniła na czym konkretnie polegałoby wyrządzenie szkody i to szkody znacznych rozmiarów. Ponadto wskazano, iż samo przeświadczenie strony o rażącej wadliwości decyzji i słuszności zarzutów skargi nie mieści się w katalogu przesłanek mogących doprowadzić do wstrzymania wykonania decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę w całości i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w całości. Uzasadniając swoje żądania strona wskazała, że wprawdzie w skardze do Sądu nie wskazała wprost na trudną sytuację majątkową, tym niemniej dokonanie natychmiastowej wpłaty jednorazowej kwoty w takiej wysokości w sposób oczywisty będzie niemożliwe do wykonania ze względu na sytuację majątkową strony, a z całą pewnością wywołałoby niekorzystne skutki zarówno dla niej jak i jej rodziny. W ocenie skarżącej taki wniosek nasuwa się jako oczywisty, gdy zważy się na ustalenia zapadłe w postępowaniu co do jej sytuacji majątkowej i dochodowej i porównania jej z kwotą należną do wpłaty. Wywiedziono, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego co do kwoty objętej zaskarżoną decyzją, samoistnie powoduje powstanie sytuacji, w której może zostać wyrządzona szkoda w mieniu i ewidentność tej okoliczności nie wymaga żadnych szczegółowych dowodów, bowiem jest faktem notoryjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Żadna ze wskazanych w zażaleniu okoliczności nie wskazuje na to, aby postanowienie Sądu pierwszej instancji było niezgodne z prawem.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Sąd podziela także prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). I choć sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, to nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu.
W rozpatrywanej sprawie strona nie przedstawiła argumentów przemawiających za przyznaniem jej tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej przez art. 61 § 3 P.p.s.a. Za niewystarczające należy bowiem uznać ograniczenie się przez skarżącą do wskazania, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, nie posiada oszczędności i możliwości uiszczenia przedmiotowych kwot. Skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji pozwalających na ustalenie jej stanu majątkowego i finansowego. Nie załączono także żadnych dokumentów sytuację tę obrazujących, które mogłyby przekonać Sąd o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej. Podkreślenia wymaga, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post.
NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09), natomiast skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że takie skutki w jej przypadku mogłyby wystąpić. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 P.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.