Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 287/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek C. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w oświadczeniu o stanie majątkowym spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 2.200.000 zł, wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych to 1.821.066,78 zł. Za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała stratę w wysokości 849.233,28 zł. Stan jej rachunku bankowego wynosi 4.246,59 zł, jednakże wskazała, że rachunek ten został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Następnie Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie skarżąca jest przedsiębiorcą, którego udziałowcami są obok jednostki samorządu terytorialnego i stowarzyszenia podmioty komercyjne. Zakres jej działalności, jak wynika z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie ogranicza się jedynie do działalności sportowej. Sama skarżąca dysponuje przy tym majątkiem o sporej wartości. Dlatego zdaniem Sądu nie sposób jest stwierdzić, że nie posiada ona środków na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 100 zł. Wpis ten odpowiada najniższej wysokości wpisu, jaki obowiązuje w sprawach przed sądami administracyjnymi. W związku z tym w ocenie Sądu skarżąca nie może zasadnie twierdzić, że sfinansowanie kosztów sądowych z posiadanego majątku, którego wartość wynosi 1.821.066,78 zł, może zagrozić jej funkcjonowaniu. Oceny tej nie może zmienić fakt, że za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała stratę, gdyż starta ta jest stratą podatkową, stanowiącą różnicę pomiędzy wysokością przychodów, a kosztami ich uzyskania, które obejmują zarówno odpisy amortyzacyjne i poczynione inwestycje. Tak więc nie oddaje ona rzeczywistego wyniku finansowego spółki.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł "o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie w całości wniosku o przyznanie prawa pomocy". Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił "sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędnę ustalenie, że Skarżący posiada środki na uiszczenie kosztów sądowych; i w związku z powyższym: naruszenie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 246 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i tym samym ustalenie, że Skarżący posiada środki na uiszczenie kosztów sądowych".
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że nie jest ono zasadne. Zwrócić należy uwagę, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zgodnie, z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym. Również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, iż z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania.
Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu zarzutów spółki zawartych w zażaleniu uznał je za bezzasadne.
Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej i rzetelnej analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy i zawartego w nim oświadczenia o majątku i dochodach, a także dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Ponadto doszedł do słusznego przekonania, że spółka nie wykazała w świetle regulacji prawnej zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione przez spółkę zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.