Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z 30 października 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 244/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 14 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018.
2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Skarżący został wezwany o uzupełnienie braków formalnych skargi przez złożenie dwóch odpisów skargi lub jej uwierzytelnionych fotokopii w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu 20 lipca 2018 r. W zakreślonym terminie, tj. do 27 lipca 2018 r. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. WSA zatem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, której braków nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.
3. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący postawił zarzut na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swoich praw, bowiem został wezwany o uzupełnienie braków formalnych skargi jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który był w skardze zawarty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 4. Zażalenie podlega oddaleniu.
- 4.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie zatem z art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i § 2 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Odpisami mogą być przy tym także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione druki poczty elektronicznej. Braki formalne skargi skutkują, co do zasady, wezwaniem strony skarżącej o ich uzupełnienie.
Obowiązek dołączenia odpisów powinien być więc zrealizowany już przy złożeniu skargi i to niezależnie od tego, czy strona postępowania występuje w sprawie samodzielnie czy za pośrednictwem pełnomocnika, a także niezależnie od ewentualnego zajścia przesłanek udzielenia prawa pomocy z art. 246 § 1 p.p.s.a. Złożenie odpisów skargi nie jest bowiem obarczone przymusem adwokacko-radcowskim ani nie wymaga uiszczenia jakiejkolwiek opłaty. W sytuacji, gdy Skarżący w sprawie niniejszej samodzielnie złożył skargę, to został wezwany o uzupełnienie jej braków formalnych uniemożliwiających nadanie sprawie dalszego biegu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zawierało też szereg pouczeń, w tym rygor nieusunięcia braków formalnych skargi.
4.2. Przypomnieć trzeba, że w uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek.
Bierność Strony w realizacji tego obowiązku w niniejszej sprawie nie świadczy o tym, że Strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw przez WSA. Skoro Skarżący otrzymał wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi 20 lipca 2018 r., to termin do uzupełniania tych braków mijał 27 lipca 2018 r. W tym terminie Skarżący nie uzupełnił braków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie więc Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuci skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
- 4.3. Częściowe przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nastąpiło dopiero w sierpniu 2018 r. Wbrew stanowisku Strony nie było jednak podstaw do ponownego wezwania – tym razem pełnomocnika - do uzupełnienia braków formalnych skargi.
- 4.4. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.