Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2012 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał V. Sp. z o.o. w W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na Decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 25 listopada 2011 r. w kwocie 1.440 zł.
W odpowiedzi na wezwanie Spółka przesłała nadesłała urzędowy formularz PPF, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka w 2010 r. poniosła stratę w wysokości 3.627,945,39 zł, jej kapitał zakładowy wynosił 1.117.500 zł, zaś wartość środków trwałych 21.546.013,40 zł. Na rachunku bankowym, zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r., saldo końcowe wynosiło 2,45 zł. Ponadto Spółka wskazała, że nie była w stanie terminowo regulować zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce.
Referendarz sądowy wezwał Spółkę do nadesłania bilansu i rachunku zysków i strat Spółki za 2011r., wyciągu z księgi rachunkowej zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykazu aktywów i pasywów, ewidencji stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące, odpisu rocznego zeznania za 2011 r., wyciągu z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 1 stycznia 2012 r. do 15 marca 2012 r., a także kopii deklaracji złożonych w rozliczeniu podatków za ostatnie 3 miesiące, zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 15 marca 2012 r., aktualnych dokumentów potwierdzających prowadzone nadal wobec Spółki egzekucje i zastosowane środki egzekucyjne, w tym ewentualne zajęcia rachunków bankowych i majątku (środków trwałych, wierzytelności), a także ich skuteczność, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki z ich stanem za okres od 15 stycznia 2012 r. do 15 marca 2012 r. W wykonaniu powyższego wezwania Spółka przedłożyła: odpisy deklaracji VAT-7, bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31 czerwca 2011 r., zestawienie środków trwałych na 31 maja 2011 r. oraz dokumenty potwierdzające zajęcia rachunków bankowych.
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Od powyższego postanowienia strona skarżąca wniosła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 17 maja 2012r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów: w I półroczu 2011 r. uzyskała przychody ze sprzedaży w kwocie 82.699.694 zł, za styczeń 2012 r. i luty 2012 r. a obroty w pierwszym półroczu 2012 r. wynosiły 11.711.242 zł, w drugim: 10.410.844 zł. Zwrócono także uwagę, że Spółka otrzymuje znaczne należności z tytułu świadczonych usług i dokonywanych dostaw. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że niezłożenie przez Spółkę, pomimo wezwania m.in. bilansu i rachunku zysku i strat za cały rok 2011 r. wyciągów w prowadzonych ewidencji podatkowych za ostatnie trzy miesiące, zestawienia zobowiązań i należności na dzień 15 marca 2012 r. oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie pozwoliło na pełną ocenę sytuacji finansowej.
W zażaleniu z dnia 1 czerwca 2012r. pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności drogi sądowej. Jednak jej realizacja nie powinna uniemożliwić realizacji prawa obywateli do sądu. Z tej przyczyny powstała instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, której realizację stanowią przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, wartość środków trwałych, a także wysokość kapitału zakładowego. Spełnienie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wskazania okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają poniesienie kosztów sądowych, a przyznanie prawa pomocy na podstawie przytoczonego przepisu, nawet w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, zależy od uznania sądu (por. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego B. Dauter, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2011 r. s. 736-737).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zasadnie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy wskazując, iż wnioskodawca nie przedłożył wszystkich dokumentów niezbędnych do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Natomiast informacje przedłożone przez Spółkę były niewystarczające do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, ponieważ nie przedstawiały całościowego obrazu sytuacji finansowej. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że złożone dokumenty świadczyły o tym, że Spółka posiada majątek, którego wartość na dzień 31 czerwca 2011r. wynosiła 19. 288.111, 40 zł. Ponadto prawidłowo uznano, że wykazana strata nie świadczy o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe.
Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegająca na tym, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie została w kontrolowanej sprawie spełniona. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobligowany był oddalić wniosek skarżącego, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.