Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 404/15, odmówił W. Z. – nazywanemu dalej "Skarżącym", przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Skarżący trzykrotnie składał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek z 15 lipca 2015 r. został negatywnie oceniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 września 2015 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2015 r. (sygn. akt II FZ 878/15).
Pismem z 18 grudnia 2015 r. Skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 26 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 5 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II FZ 130/16) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Następnie pismem z 27 kwietnia 2016 r. Skarżący złożył raz jeszcze wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ten wniosek, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w przedmiocie przyznania prawa pomocy zostało już wydane prawomocne postanowienie. Tym samym, zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jego zmiana dopuszczalna jest jeżeli zmianie ulegną okoliczności sprawy. Zestawiając wniosek Skarżącego z 27 kwietnia 2016 r. z wcześniejszym wnioskiem, należało dojść do wniosku, że sytuacja materialna Skarżącego nie uległa zmianie.
W konsekwencji tego, Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do poddania jej ocenie w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy wyrażonych w art. 246 P.p.s.a. Skarżący wskazał wprawdzie, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, co uniemożliwia podjęcie dodatkowego zatrudnienia – niemniej jednak okoliczność ta nie została uprawdopodobniona.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł zarzut błędnego ustalenia jego stanu materialnego. Wyjaśnił, że złożył wszystkie dokumenty, których zażądał Sąd pierwszej instancji. Dokumenty te zostały przygotowane przez biuro rachunkowe. Wynika z nich, że z uwagi na straty Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i przeszedł na wcześniejszą emeryturę. Z emerytury musi pokryć koszty mieszkania oraz uiścić świadczenie alimentacyjne na rzecz swojej żony, która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący podnosi ponadto wydatki związane z zakupem leków. W tym stanie rzeczy Skarżący nie jest wstanie wnieść opłatę sądową od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne, dlatego podlega oddaleniu.
Przede wszystkim, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w przypadku, gdy dana kwestia wpadkowa została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem – postanowienie to ma charakter wiążący i może zostać zmienione jeżeli zmianie ulegną istotne okoliczności sprawy (art. 165 P.p.s.a.).
Tymczasem zestawiając treść badanego wniosku o przyznanie prawa pomocy z wcześniejszymi wnioskami należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista Skarżącego nie uległa zasadniczej zmianie. W pierwszym wniosku Skarżący podał, że jego świadczenie emerytalne wynosi w przybliżeniu 2100 zł, natomiast działalność gospodarcza przynosi straty (k. 20 akt sprawy). W drugim wniosku wskazał, że pobiera emeryturę w kwocie 2080 zł i otrzymuje 800 zł tytułem wynagrodzenia (k. 80 akt sprawy). Natomiast w ostatnim z wniosków, jako dochody wskazał emeryturę w wysokości 2080 zł oraz wynagrodzenie w kwocie 600 zł (k. 125). Wymienione we wnioskach wydatki również kształtują się na podobnym poziomie.
Należy także zwrócić uwagę na brak konsekwencji w wyjaśnieniach Skarżącego. W piśmie z 27 kwietnia 2016 r. (wniosku o przyznanie prawa pomocy) Skarżący wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia nie może podejmować dodatkowych prac (k. 117 akt sprawy), niemniej jednak w formularzu PPF podał, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 600 zł.
W związku z powyższym Sąd, rozpoznający niniejsze zażalenie, w pełni podziela pogląd, jakiemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II FZ 130/16), którym oddalono zażalenie Skarżącego na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy.