Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 882/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił D. H. i A. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 13 maja 2015 r. (data nadania) D. H. wniosła pismo potraktowane przez Sąd pierwszej instancji, za zarządzeniem z dnia 18 maja 2015 r., jako zażalenie (tak też nazwane przez stronę).
Podnieść trzeba, że wymogi formalne zażalenia sprowadzają się do obowiązku uczynienia zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto do: a) wskazania zaskarżonego postanowienia; b) zawarcia wniosku o zmianę lub uchylenie tego postanowienia; c) zawarcia zwięzłego uzasadnienia (art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Wszystkie braki zażalenia, o ile uniemożliwiają mu nadanie prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.ps.a. (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2009, Wolters Kluwer Polska, s. 580). Brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia albo zarządzenia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można się domyślić intencji jej autora. To samo dotyczy wymogu zwięzłego uzasadnienia.
W literaturze podkreśla się również, że obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.) powinien być realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia. Biorąc pod uwagę, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zaskarżenia, jak również nie wprowadzają – poza wypadkiem opisanym w art. 194 § 4 – przymusu adwokackiego, należy uznać, że odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej wymaga daleko posuniętego liberalizmu (za: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie V, stan prawny: 30 kwietnia 2013 r., dostępny w bazie LEX, nr 148472).
Przyjmując nawet najbardziej liberalną wykładnię, nie sposób uznać, że pismo spełnia wymogi stawiane w art. 194 § 3. Pomijając okoliczność braku wniosku o zmianę lub uchylenie postanowienia, czy też daleko posuniętą zwięzłość uzasadnienia, zauważyć trzeba, że przedmiotowe pismo nie zawiera wskazania zaskarżonego postanowienia, co samo w sobie prowadzi do zwrócenia akt Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie celem uzupełnienia dostrzeżonych braków.
Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niejasne jest określenie podmiotu wnoszącego pismo – czy jest to D. H. osobiście, czy razem z mężem A. H., czy też może działa ona tylko jako pełnomocnik męża. Zasadne jest ustalenie tej kwestii.
Dodatkowo wskazać trzeba, że jeżeli D. H. działa w imieniu męża, brak w aktach sprawy stosownego pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu zażaleniowym. W aktach sprawy o sygn. akt I SA/Ol 93/14 znajduje się co prawda pełnomocnictwo A. H. upoważniające do tego, by reprezentowała go żona, jednakże znalazły się w nim zwroty ograniczające jego zakres (karta nr 14 akt sprawy o sygn. akt I SA/Ol 93/14). Po pierwsze, jest to pełnomocnictwo do reprezentowania przed "Sądem Administracyjnym", gdy powtórzyć należy, za tezą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 571/12 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), że w myśl art. 36 i 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użyte w pełnomocnictwie, dołączonym do skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, określenie "przed sądem administracyjnym" (liczba pojedyncza) uprawnia do działania w imieniu skarżącego jedynie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, nie dając podstaw do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Po drugie, ograniczone jest ono do reprezentowania w sprawie pod sygn. akt I SA/Ol 93/14, gdy obecnie przed Wojewódzkim Sąd Administracyjnym prowadzone jest postępowanie pod sygn. akt I SA/Ol 882/14.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy, postanowił jak w sentencji.