Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 04 lipca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując art. 165 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wyjaśniono, że wnioskodawca nie wykazał, by nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. W szczególności wnioskodawca nie zastosował się do wezwania i nie przedstawił niezbędnych dowodów, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie obiektywnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie w całości. Wskazano, że Sąd I instancji nie zauważył, że sytuację wnioskodawcy należy rozpatrywać nie jednostkowo co do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ale całościowo. Nadto skarżący podniósł, że ustanowienie hipoteki na jego nieruchomości lokalowej jest konsekwencją zaciągniętego wcześniej kredytu bankowego, a fakt ten ma bezpośredni wpływ na bieżącą zdolność płatniczą skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów.
Z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. skorzystano w toku postępowania, wzywając stronę skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżący nie uczynił jednak zadość wezwaniu, gdyż nie nadesłał wszystkich żądanych informacji. Skoro strona uchyliła się od przedstawienia żądanej na podstawie art. 255 p.p.s.a. dokumentacji, to powinna liczyć się z przyjęciem przez Sąd I instancji, że brak jest wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wyniku dokonanej analizy nie można stwierdzić, że w sprawie zaszły okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.