Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2009 r. (w sprawie sygn. akt I SA/Bk 354/09) Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą B. P. – S. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od wniesionej przez nią skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 1 lipca 2009 roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości.
W dniu 20 sierpnia 2009 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym wniosła o jego uchylenie wskazując, iż nie dysponuje żadnymi zasobami finansowymi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w osobie referendarza sądowego przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W związku z przyznaniem prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 16 października 2009 r. wezwał skarżącą do wypowiedzenia się, czy podtrzymuje zażalenie na zarządzenie wzywające ją do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 23 października 2009 r. skarżąca oświadczyła, iż podtrzymuje przedmiotowe zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania nie jest możliwość poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych, lecz ocena czy w sprawie zachodziły podstawy do wydania zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższy rygor wynika z kolei z treści § 3 art. 220 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Zgodnie z art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. O charakterze wpisu od pism wszczynających postępowanie sądowe rozstrzyga art. 231 p.p.s.a. wskazując, iż wpis stosunkowy pobiera się tylko w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych zaś sprawach pobiera się wpis stały. Szczegółowe zasady pobierania wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193)..). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o odmowie umorzenia skarżącej zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2007-2008. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że problematyka wpisu, jaki należy uiścić od skargi na decyzję organu podatkowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej wywoływała w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności.
Dlatego też skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął w dniu 26 października 2009 r. II FPS 2/09 uchwałę o treści: "od skargi na decyzję organu podatkowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej pobiera się wpis stały, o którym mowa w zdaniu drugim art. 231 p.p.s.a.", którą skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W rozstrzyganej sprawie, przedmiot postępowania stanowi bowiem ustalenie istnienia po stronie podatniczki ważnego interesu lub interesu publicznego w umorzeniu podatku, a nie określona należność pieniężna. Z uwagi na powyższe od skargi w niniejszej sprawie należało ustalić wpis stały wynoszący 500 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. W zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczący I Wydziału nieprawidłowo ustalił rodzaj oraz wysokość wpisu należnego od skargi wzywając skarżącą w oparciu o przepis § 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia do uiszczenia wpisu stosunkowego w kwocie 100 zł.
Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W związku z tym, że postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. skarżącej zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc nie ma ona obowiązku zapłaty wpisu od skargi, sąd I instancji zobowiązany jest jedynie do ustalenia wpisu od przedmiotowej skargi w prawidłowej wysokości.