Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2681/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżących I. K. i J. K. o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 14 sierpnia 2013 r. ustalającego opłatę legalizacyjną.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Finansów z dnia 18 października 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...]. z dnia 28 sierpnia 2013 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie częściowego umorzenia lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej ustalonej wskazanym na wstępie postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Zdaniem Sądu, złożony przez stronę wniosek o wstrzymanie wykonania wspomnianego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nie mógł zostać uwzględniony na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną nie mieściło się bowiem w granicach rozpatrywanej sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie częściowego umorzenia lub rozłożenia na raty tej opłaty.
W zażaleniu na powyższe postanowienie I. K. i J. K. wnieśli o jego zmianę nie zgadzając się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji o braku tożsamości spraw w znaczeniu materialnym. Zdaniem skarżących, postępowanie dotyczy w całości jednej i tej samej sprawy, tj. rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej. Skarżący zwrócili również uwagę, że odmowa wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie opłaty legalizacyjnej grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (rozbiórka budynku).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący nie domagali się wstrzymania wykonania aktu objętego złożoną przez nich skargą, tj. postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. Zażądali natomiast zastosowania opisanej formy tymczasowej ochrony sądowej wobec aktu ustalającego tę opłatę, tj. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 14 sierpnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu argumentację dotyczącą niedopuszczalności uwzględnienia żądania strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest – podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie – pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc przede wszystkim identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1651/13; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 3075/13 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).
Istnienia takich zależności nie sposób stwierdzić między toczącym się postępowaniem dotyczącym wszczęcia postępowania w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, a postępowaniem dotyczącym ustalenia tej opłaty z uwagi na brak tożsamości przedmiotowej tych spraw, a w konsekwencji również brak identyczności ich podstaw prawnych. Postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną nie mogło być więc uznane za wydane w granicach niniejszej sprawy, co wykluczało zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w analizowanym przypadku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.