Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 117/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił W. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku z 27 czerwca 2012 r.
Jak wynika z treści złożonego 3 grudnia 2012 r. rozpatrywanego wniosku, informację o wydaniu wyroku skarżący uzyskał dopiero 28 listopada 2012 r. w trakcie wizyty w Urzędzie Skarbowym w S. Tymczasem 9 czerwca 2012 r., przed rozprawą, po zamknięciu, wydany został wspomniany wyżej wyrok, [W.W.] zwrócił się do sądu z prośbą o zmianę terminu rozprawy. Prośba ta nie została rozpatrzona do dnia dzisiejszego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, wskazujących na brak jego winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Okoliczności takiej nie stanowiło przeprowadzenie rozprawy, mimo wniosku strony o jej odroczenie. Jak zauważył Sąd, fakt niestawiennictwa na rozprawie nie wstrzymał rozpoznania sprawy, o czym strona została powiadomiona przy zawiadomieniu o terminie rozprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, wnosząc o jego uchylenie, zwrócił uwagę, że Sąd nie odpowiedział na wniosek o zmianę terminu rozprawy. Tymczasem żądanie zmiany tego terminu było spowodowane ważnymi sprawami zawodowymi, jak i prywatnymi. Sąd pierwszej instancji nie badał, choć powinien dla dobra postępowania i wyeliminowania wadliwych decyzji z obrotu prawnego, intencji skarżącego co do zmiany wspomnianego terminu. Skarżący wskazał jednocześnie, że nie składał wcześniej wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ, z uwagi na długi czas rozpatrywania spraw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, oczekiwała na pismo wyjaśniające, czy też wskazujące, nowy termin rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia wniosku w tej kwestii, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy.
Sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" w praktyce nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
W niniejszej sprawie, jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, strona skarżąca nie wykazała braku zawinienia w uchybieniu terminu, o którego przywrócenie wnosi.
O braku winy nie świadczy brak wiedzy skarżącego, co do wydania przez Sąd pierwszej instancji wyroku, w sytuacji, gdy skarżący przed rozprawą poprzedzającą bezpośrednio wydanie tego wyroku, wnosił o jej odroczenie. Zwrócić należy uwagę, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy, skutecznie doręczonym skarżącemu 4 czerwca 2012 r., zawarte zostało czytelne pouczenie, że jego niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy oraz pouczenie o sposobie i trybie sporządzania i doręczania uzasadnień wyroków sądowych. Mając taką wiedzę skarżący, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, winien niezwłocznie po dniu wyznaczonym na rozprawę, podjąć próbę uzyskania informacji, na jakim etapie jest postępowanie sądowe, a w szczególności – czy jego wniosek o odroczenie rozprawy został uwzględniony, czy też sprawa została rozpoznana i wydano orzeczenie. W postępowaniu sądowodaministracyjnym odroczenie rozprawy jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną, następuje w przypadkach wskazanych w ustawie (art. 109–110 p.p.s.a.), a ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Z obowiązujących przepisów prawa nie wynika również obowiązek sądu informowania strony o przeprowadzeniu rozprawy mimo jej nieobecności.
Powoływanie się zatem na brak wiedzy o przeprowadzeniu przez Sąd rozprawy (mimo wniosku o jej odroczenie) i wydaniu wyroku bezpośrednio po zamknięciu rozprawy, nie świadczy o braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Nieobecność na rozprawie i brak wiedzy o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o jej odroczenie obciąża stronę. Skarżący, który podjął informację o wynikach postępowania toczącego się przed sądem dopiero pięć miesięcy po rozprawie i wydaniu wyroku, nie dochował należytej staranności. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem odmówił uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku.
Uwzględniając powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1–2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.