Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1151/14, w którym oddalono wniosek H. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 sierpnia 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że wniosek ten nie zawierał żadnego uzasadnienia z powołaniem przesłanek warunkujących jego uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej p.p.s.a.) warunkiem wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikłych z wykonania decyzji.
Jednocześnie Sąd, dokonując analizy akt sprawy, nie dopatrzył się również występowania przesłanek ustawowych warunkujących uwzględnienie wniosku skarżącego. W ocenie Sądu nie ulega bowiem wątpliwości, że jeżeli nawet zobowiązanie podatkowe określone zaskarżoną decyzją zostanie wyegzekwowane przymusowo, a następnie okaże się, że w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi zajdą przesłanki do jego zwrotu, organ podatkowy zobligowany będzie wyegzekwowaną należność zwrócić podatnikowi.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o uwzględnienie wniosku skarżącego oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z zasiłku w kwocie 529 zł. Wykonanie decyzji wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia windykacji komorniczej, co spowodowałoby nieodwracalne skutki dla skarżącego. Natychmiastowa zapłata podatku stanowiłaby dla skarżącego poważny problem życiowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Wstrzymanie wykonania decyzji następuje więc wyłącznie na wniosek strony i to do strony należy obowiązek wykazania, że okoliczności z art. 61 p.p.s.a. zachodzą. W art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie może zostać zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Przenosząc powyższe uwagi na okoliczności tej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, by z powodu egzekucji należności z tytułu podatku od dochodowego od osób fizycznych zaistniało ryzyko wyrządzenia mu szkody o cechach opisanych powyżej. Ani stopień niepełnosprawności, ani niskie dochody – choć świadczą o trudnej sytuacji życiowej skarżącego – to nie dowodzą, by egzekucja mogła wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie wskazał, jakie konkretnie zagrożenia wiążą się z egzekucją spornych należności. Stwierdził jedynie, że spowoduje ona bliżej nieokreślone "nieodwracalne skutki". Tymczasem to właśnie precyzyjne opisanie tychże skutków warunkowało uwzględnienie wniosku skarżącego. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wyjaśnić należy, że stosownie do art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13; postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1864/14; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1412/04, publik.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).