Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2008 roku, Przewodniczący I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 887/08, wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uiszczenia wpisu, w kwocie 100,00 złotych, od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 sierpnia 2008 roku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę wyliczenia wysokości wpisu Sąd wskazał § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
W zażaleniu na powyższe zarządzenie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych domagał się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, jako pozbawionego podstaw prawnych. Argumentowano, że na podstawie art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 roku Nr 11, poz. 74 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwolniony jest, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności, z obowiązku ponoszenia opłat skarbowych i sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, a zatem zaskarżone zarządzenie należało uchylić. Stosownie do art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których zalicza się także skargę, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednakże, w rozpoznawanej sprawie skarżący, to znaczy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie podlega opisanemu powyżej obowiązkowi ponoszenia kosztów sądowych w tym i wpisu od skargi, gdyż na podstawie art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład został z niego zwolniony.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest, stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Jest również dysponentem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będącego państwowym funduszem celowym, powołanym do realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych, z którego pokrywane są wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego (art. 54 ustawy). Do zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy także kontrolowanie wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz zadań zleconych Zakładowi, o czym stanowi art. 68 ust. 1 pkt 6 wskazanej powyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Opisana powyżej regulacja wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych występując ze skargą na postanowienie, którym umorzone zostało postępowanie egzekucyjne wobec T.S. wszczęte w związku z niewyawiązywaniem się przez niego z obowiązku regulowania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, działał w zakresie swojej ustawowej działalności. Z tej przyczyny, stosownie do norm art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a zatem wniesiona przez niego skarga jest wolna od opłat.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2008 roku należało uchylić, stosownie do art. 188 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.