Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 286/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący wniósł skargę na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. skarga została odrzucona, jako podstawę prawną Sąd I instancji podał art. 58 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku PPF wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z I. R. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. I. R. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1750 zł w stosunku miesięcznym. Wydatki stałe gospodarstwa domowego wynoszą 575 zł miesięcznie.
Przywołanym na wstępie postanowieniem oddalono wniosek skarżącego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji przywołał treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skarżący wywiódł zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym przedstawił argumentację zgodnie z którą odmowa przyznania prawa pomocy miała na celu ukryć nieprawidłowości, które zostały popełnione względem skarżącego w innych postępowaniach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, iż orzeczenie odpowiada prawu pomimo błędnego uzasadnienia. Do takiej sytuacji dochodzi gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie. Jak już zostało wskazane powyżej, skarżący wywiódł do sądu administracyjnego skargę, która następnie postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. została odrzucona z uwagi na jej niedopuszczalność. Następnie, w dniu 3 czerwca 2015 r. nadane zostało pismo wraz z wypełnionym formularzem PPF. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powinien oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy, to też Sąd I instancji uczynił. Niemniej, nietrafione jest uzasadnienie zapadłego rozstrzygnięcia, jak i przyjęta podstawa prawna.
Po pierwsze Sąd I instancji powinien wskazać, że postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym, co oznacza, że w przypadku odrzucenia skargi z powodu określonego w art. 58 § 1 p.p.s.a. zastosowanie ma art. 247 p.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skoro więc skarga została prawidłowo odrzucona, czyli nie doszło do zainicjowania postępowania sądowego, to postępowanie wpadkowe jakim jest postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy również nie powinno być rozpoczęte i merytorycznie zakończone.
Jako podstawę oddalenia wniosku w powyższej sytuacji Sąd I instancji powinien podać art. 247 p.p.s.a., a nie jak to wadliwie wskazano art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wskazano w dotychczasowym orzecznictwie okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. jest stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2005 r., I OZ 184/05, powołane w t. 2 w M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art.247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. LEX/el oraz postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., I OZ 140/12, publ. LEX nr 1120746).
Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, stwierdzić należy, iż jest ona dla Naczelnego Sądu Administracyjnego niezrozumiała. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie stanowiska, iż postanowienie Sądu I instancji narusza przepisy p.p.s.a. Przywołane natomiast przez skarżącego argumenty miały charakter pozamerytoryczny i nie dotyczyły w żadnym stopniu istoty prawa pomocy.
Z powyżej wymienionych względów uznać należy, że postanowienie Sądu I instancji pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego też zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.