Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 1003/08 w sprawie ze skargi M. K. na interpretację Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanowił ustanowić skarżącej adwokata oraz oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 20 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na niewykonanie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w zakresie odnoszącym się do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wniesione przez skarżącą zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 151/09. Wobec powyższego, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 lipca 2009 r. wezwano skarżącą ponownie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, a także o rozłożenie kwoty wpisu na raty. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2009 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącej adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę wskazał, że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zaznaczyła, że wnosi o ustanowienie adwokata oraz częściowe zwolnienie od koszów sądowych, a następnie zastrzegła, że to częściowe zwolnienie ma polegać na zwolnieniu od wpisu od skargi w części przekraczającej 20 zł. Uczynione w ten sposób przez skarżącą zastrzeżenie, w ocenie Sądu, ma charakter wiążący, mimo iż w rubryce nr 4 nie przewidziano możliwości wyboru powyższego zakresu zwolnienia, w związku z czym wnioskujący o zwolnienie tylko ze ściśle określonej części kosztów sądowych np. z wpisu od skargi, musi, tak jak uczyniła to skarżąca w niniejszej sprawie, dopisać to własnoręcznie poprzez zamieszczenie stosownego oświadczenia. Jeżeli zaś zostało to uczynione, to orzeczenie w zakresie szerszym stanowi naruszenie zasady skargowości poprzez wyjście poza ramy zakreślone żądaniem wnioskodawcy.
Odnosząc się zaś do wniosku strony o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika Sąd uznał, że złożone dokumenty tj. przedłożone zaświadczenia organu podatkowego pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że osoby pozostające ze skarżącą w gospodarstwie domowym nie osiągają żadnych dochodów. Powyższe uzasadnia zdaniem Sądu pierwszej instancji przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, aczkolwiek węższym niż wskazany we wniosku. Ponadto przyznając pełnomocnika z urzędu, Sąd miał również na uwadze względy wynikające z prawa do sądu, które przysługuje stronie.
Natomiast w odniesieniu do wpisu od skargi to Sąd stwierdził, że termin na uiszczenie tego wpisu stronie upłynął. Skoro zaś wniosek skarżącej nie obejmuje swoim zakresem innych opłat niż wpis od skargi, to wyjście poza ramy tego wniosku i orzeczenie co do tych innych opłat, jest obecnie niemożliwe.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia jej od wpisu sądowego oraz o wyznaczenie adwokata w konkretniej osobie. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną tj. jej miesięczny dochód netto to kwota 1.300 zł, koszty gospodarstwa domowego - 800 zł, koszty utrzymania studiującego syna 400 zł. Wskazała, że jest w stanie zapłacić 20 zł tytułem kosztów wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Analizując prawidłowość postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie zwolnienia strony od wpisu sądowego ponad kwotę 20 zł Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest ono zgodne z prawem. Prawidłowo bowiem Sąd ten orzekł, że skoro strona w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zastrzegła, że częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ma polegać na zwolnieniu od wpisu od skargi w części przekraczającej 20 zł to Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł wyjść poza ramy zakreślone żądaniem wnioskodawczyni.
W tym miejscu należy przede wszystkim podnieść, że sprawa przyznania skarżącej prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 151/09, który oddalił zażalenie strony. Wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2009 r. zasadnie wezwał ponownie stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł pod rygorem odrzucenia skargi w terminie 7 dni. Jak natomiast wynika z akt sprawy do dnia rozpoznawania niniejszego zażalenia skarżąca nie uiściła wpisu, co w związku z upływem 7-dniwoego terminu zakreślonego przez Sądu, spowoduje konieczność odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji skargi.
Natomiast w odniesieniu do wniosku strony o ustanowienie adwokata w konkretnej osobie to Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w razie przyznania stronie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata przewodniczący wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazuje niezwłocznie właściwej okręgowo radzie adwokackiej odpis postanowienia oraz informację o miejscu zamieszania (adresie korespondencyjnym) lub siedzibie strony i ta właśnie rada wyznacza pełnomocnika. Rola sądu sprowadza się więc do oceny tego, czy zgłaszający wniosek spełnia warunki do przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika urzędu. W gestii sądu pozostaje również decyzja co do tego, czy przyznać stronie adwokata czy radcę prawnego. Sąd nie ma natomiast żadnych kompetencji w zakresie wyznaczenia konkretnej osoby, która ma reprezentować pracownika.
Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).