Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1084/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił H. Ś. (dalej jako: "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 września 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie odmowy sprostowania pouczenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających stan majątkowy i rodzinny skarżącego w terminie 7 dni od daty doręczenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie zamierza i nie będzie ustosunkowywał się do wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie, złożonym w terminie do dokonania tej czynności, skarżący wskazał na "brak pouczenia jak to ma być wykonane".
Sąd I instancji wskazał, że w toku sprawy zapadło już postanowienie z dnia 25 maja 2015 r., którym Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie skarżącego wniesione na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 517/15. Postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 maja 2015 r. zachowało prawną moc, dlatego obecne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okresie, jaki upłynął od wydania wspomnianego postanowienia, zaszły zmiany, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wtedy zapadło. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwość ponoszenia kosztów postępowania.
Mając powyższe na względzie – w ocenie Sądu – w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany okoliczności w porównaniu z już rozpoznanym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które mogłyby doprowadzić do odmiennej od dotychczasowej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Sąd wskazał, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w ramach poprzedniego postępowania, był brak udokumentowania przez skarżącego jego sytuacji finansowej. Również w tej sprawie skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił wyczerpujących oświadczeń oraz żadnych dokumentów, które pozwoliłyby ocenić jego sytuację majątkową i materialną. Zaznaczył, że wezwanie w tym zakresie było precyzyjne i nie budzi żadnych wątpliwości, jakie dokumenty należało nadesłać.
Sąd stwierdził, że uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - treść postanowienia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") strona obowiązana jest złożyć na wezwanie sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub sytuacji rodzinnej. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 20 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 588/15 - treść postanowienia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dopełnił obowiązku rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej. Dokumenty i informacje, o które skarżący został wezwany, były niezbędne do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, dlatego konsekwencją ich niedostarczenia była odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wobec niedostarczenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową skarżącego, aktualne pozostaje postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 maja 2015 r. W niniejszej sprawie, z uwagi na brak stosownej dokumentacji, nie można było bowiem wykazać, że doszło do zmiany okoliczności w porównaniu z już rozpoznanym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.